Sau khi nắm cấu trúc, bài này giới thiệu các kỹ thuật giúp AI làm việc chính xác hơn: cho ví dụ mẫu (few-shot), yêu cầu suy luận từng bước, chia nhỏ nhiệm vụ, nối chuỗi prompt, để AI hỏi lại, tự kiểm tra và đóng vai phản biện.
Bạn sẽ học được
- Phân biệt zero-shot và few-shot
- Dùng suy luận từng bước cho bài toán phức tạp
- Chia nhỏ và nối chuỗi prompt
- Yêu cầu AI hỏi lại, tự đánh giá và cải thiện
Một số khái niệm
| Kỹ thuật | Ý tưởng | Khi nào dùng |
|---|---|---|
| Zero-shot | Chỉ mô tả nhiệm vụ | Việc đơn giản, phổ biến |
| Few-shot | Đưa 1–3 ví dụ mẫu | Cần đúng phong cách, định dạng riêng |
| Suy luận từng bước | Yêu cầu nêu các bước trước khi kết luận | Toán, logic, phân tích, ra quyết định |
| Chia nhỏ nhiệm vụ | Tách việc lớn thành các bước | Báo cáo dài, dự án, kế hoạch |
| Nối chuỗi prompt | Kết quả bước trước làm đầu vào bước sau | Quy trình nhiều giai đoạn |
| Hỏi lại | Cho phép AI hỏi khi thiếu thông tin | Yêu cầu còn mơ hồ |
| Tự kiểm tra | AI rà soát, chấm điểm, sửa kết quả của chính nó | Nội dung quan trọng |
Few-shot: dạy bằng ví dụ
Phân loại phản hồi
Phân loại ý kiến của sinh viên thành: Tích cực / Tiêu cực / Góp ý.
Ví dụ:
"Thầy giảng dễ hiểu" -> Tích cực
"Phòng học nóng quá" -> Tiêu cực
"Nên có thêm bài tập thực hành" -> Góp ý
Hãy phân loại:
1. "Tài liệu môn học rất đầy đủ"
2. "Wifi thư viện chập chờn"
3. "Mong khoa tổ chức thêm buổi seminar"
Trả về bảng: Ý kiến | Loại | Lý do ngắn.Suy luận từng bước
Giải bài toán
Giải bài toán sau. Trước khi đưa ra đáp số, hãy trình bày từng bước lập luận, sau đó tự kiểm tra lại kết quả bằng cách thử ngược.
Bài toán: Một lớp có 42 học sinh, số nữ bằng 3/4 số nam. Hỏi lớp có bao nhiêu học sinh nữ?Với các mô hình có chế độ "suy nghĩ" (thinking, reasoning), bạn chỉ cần bật chế độ đó và nêu rõ tiêu chí; không cần viết quá chi tiết cách suy luận.
Chia nhỏ và nối chuỗi
- Prompt 1: "Lập dàn ý báo cáo tổng kết năm học gồm 5 phần; mỗi phần 3 ý."
- Prompt 2: "Viết chi tiết phần 1 theo dàn ý trên, dài 400 từ, dùng số liệu tôi cung cấp sau đây: ..."
- Prompt 3: lặp lại cho các phần còn lại.
- Prompt 4: "Rà soát toàn bộ báo cáo: thống nhất thuật ngữ, loại bỏ trùng lặp, viết phần tóm tắt 150 từ."
Làm từng bước giúp bạn kiểm soát chất lượng, sửa sớm khi AI đi lệch hướng.
Cho AI hỏi lại và tự kiểm tra
Để AI phỏng vấn bạn trước
Tôi cần lập kế hoạch tổ chức hội thảo khoa học cấp khoa. Trước khi lập kế hoạch, hãy hỏi tôi tối đa 7 câu hỏi quan trọng nhất (mỗi lần một câu) để hiểu rõ yêu cầu. Tự đánh giá và cải thiện
Hãy đánh giá bản nháp trên theo thang 10 điểm với các tiêu chí: đúng trọng tâm, rõ ràng, thuyết phục, đúng định dạng. Chỉ ra 3 điểm yếu nhất rồi viết lại phiên bản đã cải thiện. Đóng vai phản biện
Đóng vai một hội đồng phản biện khó tính. Hãy nêu 5 câu hỏi hoặc phản bác mạnh nhất đối với đề xuất này, kèm gợi ý cách trả lời.Mẹo hay
Câu "Nếu chưa chắc chắn, hãy nói rõ là chưa chắc chắn thay vì đoán" giúp giảm đáng kể việc AI bịa thông tin.
Lưu ý
Kỹ thuật suy luận từng bước làm câu trả lời dài hơn; với việc đơn giản (dịch câu, sửa chính tả) không cần dùng.
Thực hành
- Dùng few-shot để AI viết lời nhận xét theo đúng văn phong của bạn.
- Nối chuỗi 3 prompt để viết một bài thuyết trình 10 phút.
- Yêu cầu AI tự chấm và viết lại một đoạn văn.
Tóm tắt bài học
- Few-shot dạy AI bằng ví dụ.
- Suy luận từng bước cho bài toán phức tạp.
- Chia nhỏ, nối chuỗi để kiểm soát chất lượng.
- Cho AI hỏi lại, tự kiểm tra, phản biện.