Thay vì mỗi lần trò chuyện lại giải thích từ đầu, bạn có thể tạo trợ lý AI riêng cho từng công việc: có vai trò, hướng dẫn, tài liệu tham khảo và phong cách cố định. Bài này hướng dẫn thiết lập trợ lý bằng Projects (Claude, ChatGPT), Gems (Gemini), GPTs, cùng với hướng dẫn tùy chỉnh và bộ nhớ.
Bạn sẽ học được
- Viết hướng dẫn hệ thống (system instructions) cho trợ lý
- Tạo Project/Gem với tài liệu tri thức
- Dùng hướng dẫn tùy chỉnh và bộ nhớ hợp lý
- Xây trợ lý mẫu cho giảng dạy và văn phòng
Một số khái niệm
| Lớp thiết lập | Phạm vi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Hướng dẫn tùy chỉnh (cá nhân) | Mọi cuộc trò chuyện | "Tôi là giảng viên CNTT; trả lời tiếng Việt, ngắn gọn." |
| Project / Gem / GPT | Một nhóm việc | "Trợ lý soạn đề môn Thiết kế web" kèm đề cương, ngân hàng câu hỏi |
| Bộ nhớ | AI tự ghi nhớ qua thời gian | Sở thích định dạng, dự án đang làm |
| Skills (Claude) | Quy trình chuyên biệt dùng lại | Quy trình chấm bài theo rubric của khoa |
Viết hướng dẫn cho trợ lý
Mẫu hướng dẫn trợ lý soạn bài giảng
# Vai trò
Bạn là trợ lý học thuật của giảng viên học phần Thiết kế Web (sinh viên năm 2 ngành Sư phạm Tin học).
# Nhiệm vụ thường gặp
- Soạn bài giảng, slide, bài thực hành, câu hỏi kiểm tra
- Góp ý, chấm bài theo rubric trong tài liệu dự án
# Nguyên tắc
- Bám sát đề cương học phần (tệp DeCuong.pdf)
- Ví dụ gắn với thực tế địa phương, dùng HTML5, CSS hiện đại
- Mỗi bài thực hành có mục tiêu, các bước, sản phẩm, tiêu chí đánh giá
- Nếu yêu cầu chưa rõ, hỏi lại tối đa 3 câu trước khi làm
# Định dạng
- Tiếng Việt, đề mục rõ ràng, mã nguồn trong khối code
- Kết thúc bằng mục "Cần giảng viên kiểm tra lại"- Mở Claude → Projects → tạo Project mới (hoặc Gemini → Gems; ChatGPT → Projects/GPTs).
- Dán hướng dẫn vào phần Instructions.
- Tải lên tài liệu tri thức: đề cương, giáo trình, mẫu biểu, ví dụ tốt.
- Thử với 3 nhiệm vụ thực tế, tinh chỉnh hướng dẫn sau mỗi lần.
Chọn tài liệu tri thức
- Chọn tài liệu chuẩn, mới nhất: đề cương, quy chế, mẫu văn bản, ví dụ sản phẩm tốt.
- Đặt tên tệp rõ ràng; ghi trong hướng dẫn tệp nào dùng cho việc gì.
- Ít mà chất: 5 tài liệu đúng tốt hơn 50 tài liệu lẫn lộn.
- Không tải lên dữ liệu cá nhân của người học, tài liệu mật.
Một số trợ lý mẫu
| Trợ lý | Hướng dẫn chính | Tài liệu |
|---|---|---|
| Thư ký hành chính | Soạn văn bản đúng thể thức, biên bản, lịch | Nghị định 30/2020, mẫu văn bản đơn vị |
| Trợ giảng | Soạn bài, đề, rubric, nhận xét | Đề cương, giáo trình, rubric |
| Cố vấn học tập | Trả lời câu hỏi sinh viên về quy chế | Quy chế đào tạo, sổ tay sinh viên |
| Trợ lý nghiên cứu | Tổng quan tài liệu, góp ý bản thảo | Bài báo liên quan, hướng dẫn tạp chí |
Mẹo hay
Thêm vào hướng dẫn một dòng: "Khi tôi sửa kết quả của bạn, hãy rút ra nguyên tắc và đề nghị tôi bổ sung vào hướng dẫn". Trợ lý sẽ tốt dần lên theo thời gian.
Lưu ý
Bộ nhớ có thể ghi lại những điều bạn không muốn lưu. Hãy định kỳ xem lại, xóa mục không cần thiết trong phần cài đặt bộ nhớ của nền tảng.
Thực hành
- Tạo một Project/Gem cho công việc chính của bạn với hướng dẫn và 3–5 tài liệu.
- Thử 3 nhiệm vụ, ghi lại chỗ chưa đạt và cập nhật hướng dẫn.
- Viết hướng dẫn tùy chỉnh cá nhân (vai trò, ngôn ngữ, định dạng ưa thích).
Tóm tắt bài học
- Hướng dẫn tùy chỉnh, Project/Gem, bộ nhớ, Skills là các lớp thiết lập.
- Hướng dẫn tốt gồm vai trò, nhiệm vụ, nguyên tắc, định dạng.
- Tài liệu tri thức: ít mà chuẩn.
- Tinh chỉnh dần qua sử dụng thực tế.