Collections Framework cung cấp các cấu trúc dữ liệu dùng sẵn: List, Set, Map, Queue. Generics giúp collection an toàn kiểu. Đây là phần dùng nhiều nhất trong Java thực tế.

55 phútTrung cấp
Bạn sẽ học được
  • ArrayList, LinkedList
  • HashSet, TreeSet
  • HashMap, TreeMap
  • Generics và Comparator

Cơ sở lý thuyết

Collections Framework là kiến trúc thống nhất gồm các interface (List, Set, Queue, Map), các cài đặt (ArrayList, HashSet, TreeMap...) và thuật toán (sort, binarySearch). Lập trình theo interface: khai báo List<SinhVien> ds = new ArrayList<>() để có thể đổi cài đặt sau này.

Cài đặtCấu trúc bên trongThêmTìm/truy cập
ArrayListMảng độngO(1) cuốiO(1) theo chỉ số
LinkedListDanh sách liên kết đôiO(1) đầu/cuốiO(n)
HashMap/HashSetBảng bămO(1) trung bìnhO(1) trung bình
TreeMap/TreeSetCây đỏ – đenO(log n)O(log n), có thứ tự

Generics cho phép viết lớp, phương thức làm việc với kiểu tham số hóa, kiểm tra kiểu lúc biên dịch. Java cài đặt generics bằng xóa kiểu (type erasure): thông tin kiểu chỉ tồn tại lúc biên dịch. Khi đối tượng làm khóa HashMap, phải cài equals() và hashCode() nhất quán (hai đối tượng bằng nhau phải có cùng hashCode).

List, Set, Map

List<String> ds = new ArrayList<>(List.of("Lan", "Minh"));
ds.add("Hà");
Set<Integer> s = new HashSet<>(List.of(3, 1, 3));    // [1, 3]
Map<String, Integer> diem = new HashMap<>();
diem.put("Lan", 9);
diem.merge("Lan", 1, Integer::sum);                 // 10
for (var e : diem.entrySet()) System.out.println(e.getKey() + "=" + e.getValue());

Sắp xếp và generics

List<SinhVien> sv = new ArrayList<>(...);
sv.sort(Comparator.comparing(SinhVien::getDiem).reversed()
                  .thenComparing(SinhVien::getTen));

static <T extends Comparable<T>> T lonNhat(List<T> ds) {
    return Collections.max(ds);
}
Cấu trúcĐặc điểm
ArrayListTruy cập nhanh theo chỉ số
HashSetKhông trùng, không thứ tự
TreeMapKhóa được sắp xếp
ArrayDequeNgăn xếp, hàng đợi

Ứng dụng thực tế

Bài toán: hệ thống đăng ký học phần cần: kiểm tra nhanh sinh viên đã đăng ký chưa (HashSet), danh sách chờ theo thứ tự đến (ArrayDeque), thống kê số sinh viên theo môn có sắp xếp tên môn (TreeMap):

Set<String> daDangKy = new HashSet<>();
Deque<String> danhSachCho = new ArrayDeque<>();
Map<String, Integer> siSo = new TreeMap<>();

void dangKy(String maSv, String mon, int toiDa) {
    if (!daDangKy.add(maSv + "|" + mon)) return;          // O(1): đã đăng ký rồi
    if (siSo.getOrDefault(mon, 0) >= toiDa) { danhSachCho.offer(maSv + "|" + mon); return; }
    siSo.merge(mon, 1, Integer::sum);
}
Thực hành
  1. Quản lý danh sách sinh viên bằng ArrayList: thêm, xóa, tìm, sắp xếp.
  2. Đếm tần suất từ trong văn bản bằng HashMap.
  3. Viết lớp generic Cap.
Tóm tắt bài học
  • List, Set, Map là ba giao diện chính.
  • Generics kiểm tra kiểu khi biên dịch.
  • Comparator sắp xếp theo nhiều tiêu chí.