Khi ứng dụng lớn dần, cần tách giao diện khỏi logic. ViewModel giữ dữ liệu khi xoay màn hình và là trung tâm của kiến trúc MVVM được Google khuyến nghị.
- Vấn đề khi để logic trong giao diện
- ViewModel và StateFlow
- Thu thập state trong Compose
- Kiến trúc nhiều tầng
Cơ sở lý thuyết
MVVM (Model – View – ViewModel) tách ứng dụng thành: View (giao diện Compose, chỉ hiển thị và gửi sự kiện), ViewModel (giữ trạng thái giao diện, xử lý logic trình bày), Model/Data (repository, CSDL, API). Google khuyến nghị kiến trúc ba tầng: UI layer – Domain layer (tùy chọn) – Data layer.
- ViewModel tồn tại lâu hơn Activity: không bị hủy khi xoay màn hình, chỉ bị hủy khi người dùng thật sự rời màn hình.
- UiState gom toàn bộ trạng thái màn hình thành một đối tượng bất biến; giao diện là hàm thuần của UiState, dễ kiểm thử.
- StateFlow là luồng dữ liệu nóng luôn có giá trị hiện tại, phát giá trị mới khi trạng thái đổi; giao diện thu thập bằng collectAsStateWithLifecycle (tự dừng khi ứng dụng chạy nền).
- Repository là nguồn dữ liệu duy nhất cho ViewModel, che giấu việc dữ liệu đến từ mạng hay CSDL cục bộ.
ViewModel
data class UiState(val ds: List<SinhVien> = emptyList(), val dangTai: Boolean = false)
class SinhVienViewModel : ViewModel() {
private val _ui = MutableStateFlow(UiState())
val ui: StateFlow<UiState> = _ui.asStateFlow()
fun them(sv: SinhVien) = _ui.update { it.copy(ds = it.ds + sv) }
}
@Composable
fun ManHinh(vm: SinhVienViewModel = viewModel()) {
val ui by vm.ui.collectAsStateWithLifecycle()
LazyColumn { items(ui.ds) { Text(it.ten) } }
}Các tầng
| Tầng | Thành phần | Vai trò |
|---|---|---|
| UI | Composable | Hiển thị state, gửi sự kiện |
| ViewModel | StateFlow | Giữ state, xử lý sự kiện |
| Data | Repository, Room, Retrofit | Lấy và lưu dữ liệu |
Ứng dụng thực tế
Bài toán: màn hình tra cứu điểm có ba trạng thái rõ ràng. Mô hình hóa bằng sealed interface giúp giao diện không bao giờ hiển thị sai (ví dụ vừa quay "đang tải" vừa hiện lỗi):
sealed interface DiemUi {
data object DangTai : DiemUi
data class CoDuLieu(val ds: List<KetQua>, val gpa: Double) : DiemUi
data class Loi(val thongBao: String) : DiemUi
}
class DiemViewModel(private val repo: DiemRepository) : ViewModel() {
val ui: StateFlow<DiemUi> = repo.ketQua()
.map<List<KetQua>, DiemUi> { DiemUi.CoDuLieu(it, it.map { k -> k.diem4 * k.tinChi }.sum() / it.sumOf { k -> k.tinChi }) }
.catch { emit(DiemUi.Loi(it.message ?: "Lỗi")) }
.stateIn(viewModelScope, SharingStarted.WhileSubscribed(5000), DiemUi.DangTai)
}- Chuyển danh sách sinh viên vào ViewModel.
- Thêm trạng thái đang tải và lỗi vào UiState.
- Xoay màn hình và kiểm tra dữ liệu không mất.
- ViewModel tách logic khỏi giao diện.
- StateFlow phát state cho UI.
- UI – ViewModel – Data là kiến trúc khuyến nghị.

