Bài 15. Tệp CSV, JSON, Excel và ngày giờ

Khái niệm và lý thuyết

Mọi thao tác tệp nên dùng with open(...) để tệp tự đóng kể cả khi có lỗi, và luôn ghi rõ encoding="utf-8". Với CSV mở bằng Excel trên Windows, dùng utf-8-sig để Excel nhận đúng tiếng Việt.

CSV đơn giản, chỉ chứa bảng; JSON lưu dữ liệu lồng nhau, là định dạng của API web; Excel (.xlsx) có nhiều sheet, định dạng, công thức.

pathlib

from pathlib import Path
goc = Path("du_lieu")
goc.mkdir(exist_ok=True)
for tep in goc.glob("*.csv"):
    print(tep.name, tep.stat().st_size, "byte")
bao_cao = goc / "bao_cao.txt"
bao_cao.write_text("Xin chào", encoding="utf-8")

CSV và JSON

import csv, json
with open("sinh_vien.csv", encoding="utf-8-sig", newline="") as f:
    ds = list(csv.DictReader(f))          # mỗi dòng là dict
for sv in ds:
    sv["diem"] = float(sv["diem"])
dat = [sv for sv in ds if sv["diem"] >= 5]

with open("ket_qua.csv", "w", encoding="utf-8-sig", newline="") as f:
    w = csv.DictWriter(f, fieldnames=["ma", "ho_ten", "diem"])
    w.writeheader(); w.writerows(dat)

Path("ket_qua.json").write_text(
    json.dumps(dat, ensure_ascii=False, indent=2), encoding="utf-8")

Excel với openpyxl

# uv add openpyxl   (hoặc pip install openpyxl)
from openpyxl import Workbook, load_workbook
from openpyxl.styles import Font

wb = Workbook(); ws = wb.active; ws.title = "Điểm"
ws.append(["Mã", "Họ tên", "Điểm"])
for sv in dat:
    ws.append([sv["ma"], sv["ho_ten"], sv["diem"]])
ws["A1"].font = ws["B1"].font = ws["C1"].font = Font(bold=True)
ws[f"C{ws.max_row + 1}"] = f"=AVERAGE(C2:C{ws.max_row})"
wb.save("diem.xlsx")

for row in load_workbook("diem.xlsx").active.iter_rows(min_row=2, values_only=True):
    print(row)

Ngày giờ

from datetime import datetime, date, timedelta
from zoneinfo import ZoneInfo
bay_gio = datetime.now(ZoneInfo("Asia/Ho_Chi_Minh"))
print(bay_gio.strftime("%d/%m/%Y %H:%M"))
han = date(2026, 12, 31)
print((han - date.today()).days, "ngày nữa")
ngay = datetime.strptime("15/11/2026", "%d/%m/%Y")
tuan_sau = ngay + timedelta(weeks=1)