Collections Framework cung cấp các cấu trúc dữ liệu dùng sẵn: List, Set, Map, Queue. Generics giúp collection an toàn kiểu. Đây là phần dùng nhiều nhất trong Java thực tế.
- ArrayList, LinkedList
- HashSet, TreeSet
- HashMap, TreeMap
- Generics và Comparator
Cơ sở lý thuyết
Collections Framework là kiến trúc thống nhất gồm các interface (List, Set, Queue, Map), các cài đặt (ArrayList, HashSet, TreeMap...) và thuật toán (sort, binarySearch). Lập trình theo interface: khai báo List<SinhVien> ds = new ArrayList<>() để có thể đổi cài đặt sau này.
| Cài đặt | Cấu trúc bên trong | Thêm | Tìm/truy cập |
|---|---|---|---|
| ArrayList | Mảng động | O(1) cuối | O(1) theo chỉ số |
| LinkedList | Danh sách liên kết đôi | O(1) đầu/cuối | O(n) |
| HashMap/HashSet | Bảng băm | O(1) trung bình | O(1) trung bình |
| TreeMap/TreeSet | Cây đỏ – đen | O(log n) | O(log n), có thứ tự |
Generics cho phép viết lớp, phương thức làm việc với kiểu tham số hóa, kiểm tra kiểu lúc biên dịch. Java cài đặt generics bằng xóa kiểu (type erasure): thông tin kiểu chỉ tồn tại lúc biên dịch. Khi đối tượng làm khóa HashMap, phải cài equals() và hashCode() nhất quán (hai đối tượng bằng nhau phải có cùng hashCode).
List, Set, Map
List<String> ds = new ArrayList<>(List.of("Lan", "Minh"));
ds.add("Hà");
Set<Integer> s = new HashSet<>(List.of(3, 1, 3)); // [1, 3]
Map<String, Integer> diem = new HashMap<>();
diem.put("Lan", 9);
diem.merge("Lan", 1, Integer::sum); // 10
for (var e : diem.entrySet()) System.out.println(e.getKey() + "=" + e.getValue());Sắp xếp và generics
List<SinhVien> sv = new ArrayList<>(...);
sv.sort(Comparator.comparing(SinhVien::getDiem).reversed()
.thenComparing(SinhVien::getTen));
static <T extends Comparable<T>> T lonNhat(List<T> ds) {
return Collections.max(ds);
}| Cấu trúc | Đặc điểm |
|---|---|
| ArrayList | Truy cập nhanh theo chỉ số |
| HashSet | Không trùng, không thứ tự |
| TreeMap | Khóa được sắp xếp |
| ArrayDeque | Ngăn xếp, hàng đợi |
Ứng dụng thực tế
Bài toán: hệ thống đăng ký học phần cần: kiểm tra nhanh sinh viên đã đăng ký chưa (HashSet), danh sách chờ theo thứ tự đến (ArrayDeque), thống kê số sinh viên theo môn có sắp xếp tên môn (TreeMap):
Set<String> daDangKy = new HashSet<>();
Deque<String> danhSachCho = new ArrayDeque<>();
Map<String, Integer> siSo = new TreeMap<>();
void dangKy(String maSv, String mon, int toiDa) {
if (!daDangKy.add(maSv + "|" + mon)) return; // O(1): đã đăng ký rồi
if (siSo.getOrDefault(mon, 0) >= toiDa) { danhSachCho.offer(maSv + "|" + mon); return; }
siSo.merge(mon, 1, Integer::sum);
}- Quản lý danh sách sinh viên bằng ArrayList: thêm, xóa, tìm, sắp xếp.
- Đếm tần suất từ trong văn bản bằng HashMap.
- Viết lớp generic Cap.
- List, Set, Map là ba giao diện chính.
- Generics kiểm tra kiểu khi biên dịch.
- Comparator sắp xếp theo nhiều tiêu chí.

