Bài 11. Comprehension và hàm nâng cao

Khái niệm và lý thuyết

Trong Python, hàm là đối tượng hạng nhất: có thể gán vào biến, truyền làm tham số, trả về từ hàm khác. Đây là nền tảng của hàm bậc cao và decorator.

Comprehension là cách ngắn gọn, dễ đọc và thường nhanh hơn vòng lặp append. Tuy nhiên nếu logic dài hơn một dòng hoặc lồng quá hai tầng, hãy quay về vòng for để dễ đọc.

Comprehension

so = [3, 8, 1, 6, 10]
binh_phuong = [x * x for x in so]              # [9, 64, 1, 36, 100]
chan = [x for x in so if x % 2 == 0]           # [8, 6, 10]
diem = {"An": 8, "Bình": 4, "Chi": 9}
dat = {ten: d for ten, d in diem.items() if d >= 5}
chu_cai = {ten[0] for ten in diem}             # set
tong = sum(x * x for x in range(1_000_000))    # generator expression, tiết kiệm bộ nhớ

Tham số linh hoạt

def tao_the(tieu_de, *the, **thuoc_tinh):
    print(tieu_de, the, thuoc_tinh)

tao_the("Bài 1", "python", "cơ bản", mau="xanh", ghim=True)
# Bài 1 ('python', 'cơ bản') {'mau': 'xanh', 'ghim': True}

def chia(a, b, /, *, lam_tron=2):   # a, b chỉ theo vị trí; lam_tron chỉ theo tên
    return round(a / b, lam_tron)
chia(10, 3, lam_tron=3)

lambda và hàm bậc cao

sinh_vien = [("An", 8.5), ("Bình", 7.0), ("Chi", 9.2)]
xep = sorted(sinh_vien, key=lambda sv: sv[1], reverse=True)
cao_nhat = max(sinh_vien, key=lambda sv: sv[1])
ten_hoa = list(map(str.upper, ["an", "bình"]))

Decorator

import time
from functools import wraps

def do_thoi_gian(ham):
    @wraps(ham)
    def boc(*args, **kwargs):
        bd = time.perf_counter()
        kq = ham(*args, **kwargs)
        print(f"{ham.__name__} chạy {time.perf_counter() - bd:.3f}s")
        return kq
    return boc

@do_thoi_gian
def tinh_tong(n):
    return sum(range(n))
tinh_tong(10_000_000)

Thư viện chuẩn có sẵn decorator hữu ích: @functools.cache (nhớ kết quả), @property, @staticmethod.

match-case

def xu_ly(lenh: str):
    match lenh.split():
        case ["chao"]:
            return "Xin chào!"
        case ["cong", a, b]:
            return int(a) + int(b)
        case ["thoat" | "quit"]:
            return "Tạm biệt"
        case _:
            return "Không hiểu lệnh"