Trong React, giá trị ô nhập thường được lưu trong state, gọi là "controlled component". Bài này hướng dẫn xử lý input, textarea, select, checkbox, radio và gửi form.

55 phútTrung cấp
Bạn sẽ học được
  • Hiểu controlled component
  • Xử lý nhiều ô nhập bằng một state
  • Làm việc với select, checkbox, radio
  • Ngăn tải lại trang khi gửi form

Cơ sở lý thuyết

Trong HTML thuần, ô nhập tự lưu giá trị của nó (DOM là nguồn sự thật). React đưa ra hai cách quản lý:

KiểuNguồn sự thậtĐặc điểm
Có kiểm soát (controlled)State của Reactvalue + onChange; kiểm tra tức thì, định dạng khi gõ, dễ đồng bộ
Không kiểm soát (uncontrolled)DOMdefaultValue + ref hoặc FormData khi gửi; ít mã, phù hợp form đơn giản
  • Gọi e.preventDefault() trong onSubmit để ngăn trình duyệt tải lại trang.
  • Kiểm tra dữ liệu hai tầng: phía máy khách để phản hồi nhanh cho người dùng, phía máy chủ để bảo đảm an toàn (máy khách có thể bị vượt qua).
  • Một state đối tượng cho cả form và hàm xử lý chung dùng thuộc tính name: setForm({...form, [e.target.name]: e.target.value}).
  • Form lớn thường dùng thư viện React Hook Form kết hợp lược đồ kiểm tra Zod; React 19 bổ sung form actions và useActionState.
  • Khả năng tiếp cận: mỗi ô nhập có label, thông báo lỗi gắn aria-describedby.

Controlled component

Giá trị ô nhập lấy từ state (value) và mỗi lần gõ phím thì cập nhật state (onChange). Nhờ vậy React luôn biết dữ liệu form hiện tại để kiểm tra hay gửi đi.

Form nhiều trường

import { useState } from "react";

export default function FormSinhVien() {
  const [sv, setSv] = useState({ ten: "", lop: "K66", nu: false });

  const doi = (e) => {
    const { name, value, type, checked } = e.target;
    setSv({ ...sv, [name]: type === "checkbox" ? checked : value });
  };

  const gui = (e) => {
    e.preventDefault();          // không tải lại trang
    if (!sv.ten.trim()) return alert("Nhập tên");
    console.log(sv);
  };

  return (
    <form onSubmit={gui}>
      <input name="ten" value={sv.ten} onChange={doi} placeholder="Họ tên" />
      <select name="lop" value={sv.lop} onChange={doi}>
        <option>K66</option>
        <option>K67</option>
      </select>
      <label>
        <input type="checkbox" name="nu" checked={sv.nu} onChange={doi} /> Nữ
      </label>
      <button type="submit">Lưu</button>
    </form>
  );
}

Ghi chú

  • Textarea dùng value như input.
  • Radio: so sánh checked={sv.gioiTinh === "nam"}.
  • Form lớn nên dùng thư viện React Hook Form kết hợp Zod để kiểm tra dữ liệu.

Ứng dụng thực tế

Bài toán: form đăng ký xét tuyển có kiểm tra ngay khi nhập: họ tên bắt buộc, số điện thoại Việt Nam 10 số bắt đầu bằng 0, tổng điểm 3 môn từ 0 đến 30:

function DangKy() {
  const [f, setF] = useState({ hoTen: "", dienThoai: "", tongDiem: "" });
  const doi = e => setF({ ...f, [e.target.name]: e.target.value });

  const loi = {};
  if (!f.hoTen.trim()) loi.hoTen = "Nhập họ tên";
  if (!/^0\d{9}$/.test(f.dienThoai)) loi.dienThoai = "Số điện thoại gồm 10 chữ số, bắt đầu bằng 0";
  if (f.tongDiem === "" || +f.tongDiem < 0 || +f.tongDiem > 30) loi.tongDiem = "Điểm từ 0 đến 30";
  const hopLe = Object.keys(loi).length === 0;

  const gui = async e => {
    e.preventDefault();
    await fetch("/api/xet-tuyen", { method: "POST", headers: { "Content-Type": "application/json" }, body: JSON.stringify(f) });
  };
  return (
    <form onSubmit={gui}>
      <input name="hoTen" value={f.hoTen} onChange={doi} placeholder="Họ tên" /> <small>{loi.hoTen}</small>
      <input name="dienThoai" value={f.dienThoai} onChange={doi} placeholder="Điện thoại" /> <small>{loi.dienThoai}</small>
      <input name="tongDiem" type="number" step="0.25" value={f.tongDiem} onChange={doi} /> <small>{loi.tongDiem}</small>
      <button disabled={!hopLe}>Gửi hồ sơ</button>
    </form>
  );
}
Mẹo hay

Dùng thuộc tính name trùng tên khóa trong state để một hàm onChange xử lý được mọi ô nhập.

Thực hành
  1. Làm form đăng ký gồm họ tên, email, lớp, giới tính.
  2. Kiểm tra email có chứa @ trước khi gửi.
  3. Sau khi gửi, hiển thị dữ liệu vừa nhập bên dưới form.
Tóm tắt bài học
  • value + onChange = controlled component.
  • Một state đối tượng cho nhiều trường.
  • e.preventDefault() khi xử lý submit.