Django tự sinh trang quản trị để thêm, sửa, xóa dữ liệu mà không cần viết giao diện. Bài này tạo tài khoản quản trị, đăng ký model và tùy biến danh sách hiển thị.
- Tạo superuser
- Đăng ký model vào Admin
- Tùy biến list_display, tìm kiếm, lọc
- Quản lý người dùng và nhóm
Cơ sở lý thuyết
Django Admin là trang quản trị được sinh tự động từ model – một trong những tính năng nổi bật nhất của Django, phản ánh nguồn gốc tòa soạn báo: biên tập viên cần nhập nội dung ngay khi lập trình viên vừa định nghĩa xong cấu trúc dữ liệu.
- Trang admin đọc siêu dữ liệu của model (kiểu trường, quan hệ, ràng buộc) để tạo danh sách, form, bộ lọc, tìm kiếm.
- ModelAdmin tùy biến: list_display (cột), list_filter (bộ lọc), search_fields (tìm kiếm), list_editable (sửa nhanh), inlines (sửa bản ghi con cùng trang), actions (thao tác hàng loạt).
- Hệ thống quyền tích hợp: mỗi model có quyền thêm, sửa, xóa, xem; gán cho người dùng hoặc nhóm (Group) – nguyên tắc đặc quyền tối thiểu.
- Admin dành cho người quản trị nội bộ, không phải giao diện cho người dùng cuối.
- Nên đổi đường dẫn /admin/ mặc định và bật xác thực hai lớp cho môi trường thật.
Tạo tài khoản quản trị
python manage.py createsuperuser
# mở http://127.0.0.1:8000/admin/Đăng ký và tùy biến
# members/admin.py
from django.contrib import admin
from .models import Member
@admin.register(Member)
class MemberAdmin(admin.ModelAdmin):
list_display = ("firstname", "lastname", "joined_date")
search_fields = ("firstname", "lastname")
list_filter = ("joined_date",)
ordering = ("lastname",)Người dùng và quyền
Mục Users và Groups trong Admin cho phép tạo tài khoản nhân viên, gán quyền xem, thêm, sửa, xóa cho từng model.
Ứng dụng thực tế
Bài toán: phòng đào tạo cần quản lý đồ án: lọc theo năm học và giảng viên, tìm theo tên đề tài hoặc sinh viên, sửa điểm ngay trên danh sách, xuất danh sách đã chọn ra CSV; thư ký khoa chỉ được xem và sửa điểm:
# do_an/admin.py
import csv
from django.contrib import admin
from django.http import HttpResponse
from .models import DoAn, GiangVien
@admin.action(description="Xuất CSV các đồ án đã chọn")
def xuat_csv(modeladmin, request, queryset):
res = HttpResponse(content_type="text/csv; charset=utf-8-sig") # utf-8-sig để Excel đọc đúng tiếng Việt
res["Content-Disposition"] = "attachment; filename=do_an.csv"
w = csv.writer(res)
w.writerow(["Đề tài", "Sinh viên", "Hướng dẫn", "Điểm"])
for d in queryset.select_related("sinh_vien", "huong_dan"):
w.writerow([d.ten_de_tai, d.sinh_vien, d.huong_dan, d.diem])
return res
@admin.register(DoAn)
class DoAnAdmin(admin.ModelAdmin):
list_display = ["ten_de_tai", "sinh_vien", "huong_dan", "nam_hoc", "diem"]
list_filter = ["nam_hoc", "huong_dan"]
search_fields = ["ten_de_tai", "sinh_vien__ho_ten"]
list_editable = ["diem"]
filter_horizontal = ["hoi_dong"]
actions = [xuat_csv]Sau đó trong admin tạo nhóm "Thư ký khoa" chỉ có quyền view và change đồ án, rồi gán tài khoản thư ký vào nhóm.
Đổi đường dẫn admin/ thành tên khó đoán khi triển khai thật và dùng mật khẩu mạnh.
- Tạo superuser và đăng nhập Admin.
- Đăng ký Member với list_display, tìm kiếm, bộ lọc.
- Tạo nhóm "Thư ký" chỉ được thêm và sửa thành viên.
- createsuperuser tạo tài khoản quản trị.
- @admin.register đăng ký model.
- ModelAdmin tùy biến giao diện quản trị.

