Bài này tìm hiểu các thư mục quan trọng, tệp cấu hình .env và công cụ dòng lệnh Artisan giúp sinh mã, chạy migration, xóa cache.

40 phútTrung cấp
Bạn sẽ học được
  • Các thư mục chính
  • Tệp .env và config
  • Lệnh Artisan thường dùng
  • Chế độ debug

Cơ sở lý thuyết

Laravel áp dụng nguyên tắc quy ước hơn cấu hình (convention over configuration): đặt tệp đúng thư mục, đặt tên đúng quy ước thì framework tự hiểu (model SinhVien ↔ bảng sinh_viens). Cấu trúc thư mục phản ánh kiến trúc phân tầng.

  • Cấu hình theo môi trường (nguyên tắc thứ ba của Twelve-Factor App): mã nguồn giống nhau, cấu hình khác nhau qua biến môi trường trong .env; các tệp config/*.php đọc giá trị bằng hàm env().
  • APP_KEY dùng để mã hóa cookie, phiên; sinh bằng php artisan key:generate, phải giữ bí mật.
  • Artisan là giao diện dòng lệnh của Laravel: sinh mã theo mẫu (make:*), chạy migration, quản lý hàng đợi, xóa bộ nhớ đệm. Có thể tự viết lệnh Artisan cho tác vụ định kỳ.
  • Bộ nhớ đệm cấu hình (config:cache, route:cache) tăng tốc khi chạy thật, nhưng phải xóa khi sửa cấu hình.

Thư mục

Thư mụcNội dung
app/Model, Controller, mã nghiệp vụ
routes/Định tuyến web, api
resources/viewsGiao diện Blade
database/Migration, seeder, factory
public/Thư mục gốc web: index.php, ảnh, CSS đã build
storage/Log, tệp tải lên, cache

.env

APP_NAME="Quản lý sinh viên"
APP_DEBUG=true
DB_CONNECTION=mysql
DB_HOST=127.0.0.1
DB_DATABASE=qlsv
DB_USERNAME=root
DB_PASSWORD=

Artisan

php artisan make:controller SinhVienController --resource
php artisan make:model SinhVien -mfs     # model + migration + factory + seeder
php artisan migrate
php artisan route:list
php artisan optimize:clear               # xóa cache cấu hình, route, view
php artisan tinker                       # thử lệnh PHP tương tác

Ứng dụng thực tế

Bài toán: phòng đào tạo cần mỗi đêm tự động gửi email nhắc sinh viên chưa nộp học phí. Tạo lệnh Artisan và đặt lịch chạy:

// php artisan make:command NhacHocPhi
class NhacHocPhi extends Command
{
    protected $signature = 'hoc-phi:nhac {--han=7 : Số ngày trước hạn}';
    protected $description = 'Gửi email nhắc sinh viên chưa nộp học phí';

    public function handle(): int
    {
        $ds = SinhVien::chuaNopHocPhi()->get();
        foreach ($ds as $sv) Mail::to($sv->email)->queue(new NhacNopHocPhi($sv));
        $this->info('Đã xếp hàng ' . $ds->count() . ' email');
        return self::SUCCESS;
    }
}
// routes/console.php
Schedule::command('hoc-phi:nhac')->dailyAt('21:00');
// Máy chủ: cron chạy "php artisan schedule:run" mỗi phút
Lưu ý

Không đưa tệp .env lên GitHub; nó chứa mật khẩu CSDL và khóa ứng dụng.

Thực hành
  1. Cấu hình .env kết nối CSDL qlsv trong MySQL.
  2. Liệt kê route bằng php artisan route:list.
  3. Thử tạo một đối tượng trong tinker.
Tóm tắt bài học
  • Mỗi thư mục có vai trò rõ ràng.
  • .env chứa cấu hình theo môi trường.
  • Artisan sinh mã và quản lý dự án.