Bài này hoàn thiện chức năng thêm, sửa, xóa sinh viên: form có token CSRF, kiểm tra dữ liệu bằng Form Request, hiển thị lỗi và thông báo thành công.
- Form với @csrf, @method
- Validation rules
- Form Request
- Hiển thị lỗi, old(), flash message
Cơ sở lý thuyết
Kiểm tra dữ liệu (validation) đảm bảo dữ liệu đầu vào đúng định dạng và quy tắc nghiệp vụ trước khi xử lý. Nguyên tắc bảo mật cơ bản: không bao giờ tin dữ liệu từ máy khách; kiểm tra phía trình duyệt chỉ để tiện người dùng, kiểm tra phía máy chủ mới bảo đảm an toàn.
- CSRF (giả mạo yêu cầu liên trang): trang độc hại lừa trình duyệt của người dùng đã đăng nhập gửi form tới ứng dụng của bạn. Laravel sinh token ngẫu nhiên gắn với phiên; form phải gửi kèm token (@csrf), yêu cầu không có token hợp lệ bị từ chối (lỗi 419).
- Phương thức giả (@method('DELETE')): form HTML chỉ hỗ trợ GET, POST; Laravel đọc trường _method để định tuyến PUT, PATCH, DELETE theo REST.
- Form Request tách quy tắc kiểm tra và phân quyền khỏi controller, dùng lại được.
- Khi kiểm tra thất bại, Laravel tự chuyển hướng về form kèm lỗi và dữ liệu cũ (old()).
Form Request
// php artisan make:request SinhVienRequest
public function rules(): array
{
return [
'ma' => ['required', 'max:10', Rule::unique('sinh_viens')->ignore($this->sinhvien)],
'ten' => 'required|string|min:3|max:100',
'diem' => 'required|numeric|between:0,10',
'lop_id' => 'required|exists:lops,id',
];
}
// Controller
public function store(SinhVienRequest $request)
{
SinhVien::create($request->validated());
return redirect()->route('sinhvien.index')->with('ok', 'Đã thêm sinh viên');
}
public function destroy(SinhVien $sinhvien)
{
$sinhvien->delete();
return back()->with('ok', 'Đã xóa');
}Form Blade
<form method="POST" action="{{ route('sinhvien.store') }}">
@csrf
<input name="ten" value="{{ old('ten') }}">
@error('ten') <small class="loi">{{ $message }}</small> @enderror
<input name="diem" type="number" step="0.1" value="{{ old('diem') }}">
<button>Lưu</button>
</form>
<form method="POST" action="{{ route('sinhvien.destroy', $sv) }}" onsubmit="return confirm('Xóa?')">
@csrf @method('DELETE')
<button>Xóa</button>
</form>Thông báo lỗi tiếng Việt: cài gói ngôn ngữ (laravel-lang) và đặt APP_LOCALE=vi.
Ứng dụng thực tế
Bài toán: form đăng ký dự thi chứng chỉ tin học: email không trùng, ngày sinh đủ 18 tuổi, ảnh chân dung đúng định dạng, chọn đợt thi còn chỗ (quy tắc nghiệp vụ tự viết):
public function rules(): array
{
return [
'ho_ten' => ['required', 'string', 'max:100'],
'email' => ['required', 'email:rfc,dns', 'unique:thi_sinhs,email'],
'ngay_sinh' => ['required', 'date', 'before_or_equal:' . now()->subYears(18)->toDateString()],
'anh' => ['required', 'image', 'mimes:jpg,png', 'max:1024', 'dimensions:min_width=300'],
'dot_thi_id' => ['required', 'exists:dot_this,id', function ($attr, $value, $fail) {
if (DotThi::find($value)?->con_cho <= 0) $fail('Đợt thi đã đủ số lượng.');
}],
];
}
public function messages(): array
{
return ['ngay_sinh.before_or_equal' => 'Thí sinh phải đủ 18 tuổi.'];
}- Hoàn thiện CRUD sinh viên.
- Hiển thị lỗi dưới từng ô nhập.
- Hiển thị thông báo thành công sau khi lưu.
- @csrf bắt buộc trong form POST.
- Form Request tách quy tắc kiểm tra.
- old() giữ lại dữ liệu khi có lỗi.

