Spring Boot có sẵn bộ công cụ kiểm thử mạnh. Bài này viết kiểm thử đơn vị cho service với Mockito, kiểm thử controller với MockMvc và kiểm thử repository.
Bạn sẽ học được
- spring-boot-starter-test
- Kiểm thử service với Mockito
- @WebMvcTest cho controller
- @DataJpaTest cho repository
Cơ sở lý thuyết
Kim tự tháp kiểm thử: nhiều kiểm thử đơn vị (nhanh, cô lập), ít hơn kiểm thử tích hợp, ít nhất kiểm thử đầu cuối. Spring Boot cung cấp kiểm thử lát cắt (test slice) chỉ khởi tạo phần ngữ cảnh cần thiết cho nhanh:
| Annotation | Khởi tạo | Kiểm thử |
|---|---|---|
| (không có, dùng Mockito) | Không có Spring | Service, logic thuần |
| @WebMvcTest | Tầng web | Controller, JSON, mã trạng thái, bảo mật |
| @DataJpaTest | JPA + CSDL nhúng | Repository, truy vấn |
| @SpringBootTest | Toàn bộ ứng dụng | Kiểm thử tích hợp |
- Test double: mock (giả lập hành vi, kiểm tra lời gọi), stub (trả giá trị cố định).
- Testcontainers khởi động CSDL thật (MySQL, PostgreSQL) trong Docker khi kiểm thử, cho kết quả sát thực tế hơn CSDL nhúng.
- Kiểm thử phải độc lập và lặp lại được: không phụ thuộc thứ tự chạy, thời gian, dữ liệu sót lại.
Ví dụ
@ExtendWith(MockitoExtension.class)
class SinhVienServiceTest {
@Mock SinhVienRepository repo;
@InjectMocks SinhVienService svc;
@Test
void khongThayThiNemLoi() {
when(repo.findByMa("SV99")).thenReturn(Optional.empty());
assertThrows(KhongTimThayException.class, () -> svc.layTheoMa("SV99"));
}
}
@WebMvcTest(SinhVienController.class)
class SinhVienControllerTest {
@Autowired MockMvc mvc;
@MockitoBean SinhVienService svc;
@Test
void layDanhSach() throws Exception {
when(svc.tatCa()).thenReturn(List.of());
mvc.perform(get("/api/sinhvien")).andExpect(status().isOk());
}
}./mvnw testỨng dụng thực tế
Bài toán: kiểm thử tích hợp truy vấn thống kê với MySQL thật bằng Testcontainers, vì một số hàm SQL hoạt động khác nhau giữa CSDL nhúng và MySQL:
@DataJpaTest
@Testcontainers
@AutoConfigureTestDatabase(replace = AutoConfigureTestDatabase.Replace.NONE)
class SinhVienRepositoryTest {
@Container @ServiceConnection
static MySQLContainer<?> mysql = new MySQLContainer<>("mysql:8.4");
@Autowired SinhVienRepository repo;
@Autowired LopRepository lopRepo;
@Test
void thongKeTheoLop() {
Lop k66 = lopRepo.save(new Lop("K66"));
repo.save(new SinhVien("SV01", "Lan", 9, k66));
repo.save(new SinhVien("SV02", "Minh", 7, k66));
assertThat(repo.thongKeTheoLop()).singleElement()
.satisfies(t -> assertThat(t.diemTrungBinh()).isEqualTo(8.0));
}
}Thực hành
- Viết 3 kiểm thử cho service.
- Viết kiểm thử controller trả 404.
- Kiểm thử phương thức truy vấn của repository.
Tóm tắt bài học
- Mockito giả lập phụ thuộc.
- @WebMvcTest kiểm thử tầng web.
- ./mvnw test chạy toàn bộ kiểm thử.

