MongoDB có nhiều toán tử để truy vấn linh hoạt: so sánh, logic, mảng, biểu thức chính quy. Bài này cùng sắp xếp, giới hạn và phân trang kết quả.
Bạn sẽ học được
- $gt, $gte, $lt, $in, $ne
- $and, $or, $not
- Truy vấn mảng và tài liệu lồng
- sort, skip, limit, countDocuments
Cơ sở lý thuyết
MongoDB dùng ngôn ngữ truy vấn dạng tài liệu (MQL): điều kiện truy vấn cũng là một tài liệu JSON mô tả "hình dạng" dữ liệu cần tìm. Các nhóm toán tử:
| Nhóm | Toán tử |
|---|---|
| So sánh | $eq, $ne, $gt, $gte, $lt, $lte, $in, $nin |
| Logic | $and, $or, $not, $nor |
| Phần tử | $exists, $type |
| Mảng | $all, $size, $elemMatch |
| Đánh giá | $regex, $expr, $text |
- Truy vấn trên mảng: { kyNang: "Java" } khớp khi mảng chứa phần tử đó.
- $elemMatch yêu cầu cùng một phần tử mảng thỏa mọi điều kiện – khác với việc mỗi điều kiện được thỏa bởi phần tử khác nhau.
- Ký pháp dấu chấm truy cập trường lồng: "diaChi.tinh".
- Phân trang: skip lớn chậm vì phải bỏ qua nhiều tài liệu; với dữ liệu lớn dùng phân trang theo khóa (_id > id cuối cùng).
Ví dụ
db.sinhvien.find({ diem: { $gte: 8 } })
db.sinhvien.find({ lop: { $in: ["K66", "K67"] } })
db.sinhvien.find({ $or: [{ diem: { $lt: 5 } }, { lop: "K65" }] })
db.sinhvien.find({ kyNang: "Python" }) // mảng chứa "Python"
db.sinhvien.find({ "lop.khoa": "KHTN&CN" }) // trường lồng
db.sinhvien.find({ ten: { $regex: "^Ng", $options: "i" } })
db.sinhvien.find().sort({ diem: -1 }).skip(10).limit(10) // trang 2
db.sinhvien.countDocuments({ diem: { $gte: 5 } })Ứng dụng thực tế
Bài toán: tìm sinh viên có ít nhất một môn vừa thuộc học kỳ 1 vừa có điểm dưới 4 (cần học lại). Không dùng $elemMatch sẽ cho kết quả sai:
// Dữ liệu: diem: [ { mon: "Web", hocKy: 1, diem: 8 }, { mon: "CSDL", hocKy: 2, diem: 3 } ]
// SAI: khớp vì có phần tử hocKy 1 (Web) và có phần tử diem < 4 (CSDL) – nhưng không cùng phần tử
db.sinhvien.find({ "diem.hocKy": 1, "diem.diem": { $lt: 4 } })
// ĐÚNG
db.sinhvien.find({ diem: { $elemMatch: { hocKy: 1, diem: { $lt: 4 } } } },
{ ten: 1, "diem.$": 1 }) // chỉ trả về phần tử mảng khớpThực hành
- Tìm sinh viên điểm từ 6.5 đến 8.
- Tìm sinh viên có kỹ năng Java hoặc Python.
- Hiển thị trang 3, mỗi trang 5 sinh viên, sắp xếp theo tên.
Tóm tắt bài học
- Toán tử bắt đầu bằng $.
- Truy vấn trường lồng bằng dấu chấm.
- sort, skip, limit để phân trang.

