Bài 3. Tệp tin, đường dẫn, biến môi trường và process

Một số khái niệm

Luôn dùng phiên bản Promise (node:fs/promises) với async/await thay vì hàm đồng bộ (readFileSync) trong máy chủ, vì hàm đồng bộ chặn mọi yêu cầu khác. Thông tin bí mật (mật khẩu CSDL, khóa API) đặt trong biến môi trường, không ghi vào mã.

Tệp và thư mục

import { readFile, writeFile, appendFile, mkdir, readdir, rm, stat } from 'node:fs/promises';
import path from 'node:path';

const thuMuc = path.join(import.meta.dirname, 'data');
await mkdir(thuMuc, { recursive: true });

const tep = path.join(thuMuc, 'sinhvien.json');
await writeFile(tep, JSON.stringify([{ ma: 'SV001', ten: 'Lò Văn An' }], null, 2));
const ds = JSON.parse(await readFile(tep, 'utf8'));
ds.push({ ma: 'SV002', ten: 'Cầm Thị Bình' });
await writeFile(tep, JSON.stringify(ds, null, 2));

await appendFile(path.join(thuMuc, 'nhat-ky.log'), `${new Date().toISOString()} Đã thêm SV002\n`);
for (const ten of await readdir(thuMuc)) {
  const s = await stat(path.join(thuMuc, ten));
  console.log(ten, s.size, 'byte');
}

path.join tự dùng đúng dấu phân cách (\ trên Windows, / trên macOS/Linux); import.meta.dirname là thư mục chứa tệp hiện tại.

Biến môi trường và .env

# .env (thêm vào .gitignore)
PORT=3000
DB_HOST=localhost
DB_USER=root
DB_PASS=
DB_NAME=qlsv
JWT_SECRET=chuoi-bi-mat-dai-ngau-nhien

// server.js
const port = Number(process.env.PORT ?? 3000);
if (!process.env.JWT_SECRET) {
  console.error('Thiếu JWT_SECRET'); process.exit(1);
}

node --env-file=.env server.js      # Node.js nạp .env, không cần gói dotenv

process và tham số dòng lệnh

// doi-ten.js: node doi-ten.js ./anh .jpg
import { parseArgs } from 'node:util';
const { positionals, values } = parseArgs({ allowPositionals: true, options: { 'thu': { type: 'boolean' } } });
const [thuMuc = '.', duoi = '.jpg'] = positionals;
console.log('Thư mục:', thuMuc, 'đuôi:', duoi, 'chạy thử:', values.thu ?? false);
console.log('Bộ nhớ đang dùng:', Math.round(process.memoryUsage().rss / 1e6), 'MB');
process.on('SIGINT', () => { console.log('Đã dừng'); process.exit(0); });