Bài 9. Lớp và lập trình hướng đối tượng

Khái niệm và lý thuyết

Khác Java hay C#, JavaScript dựa trên prototype: mỗi đối tượng có liên kết ẩn tới một đối tượng khác (prototype). Khi truy cập thuộc tính không có, JS tìm tiếp lên chuỗi prototype. Cú pháp class (ES2015) chỉ là cách viết gọn hơn trên cơ chế này, nhưng nay đã có thêm tính năng riêng như trường #private, khối static {}.

Bốn nguyên lý OOP vẫn áp dụng: đóng gói (#private), kế thừa (extends), đa hình (ghi đè phương thức), trừu tượng (ẩn chi tiết sau phương thức công khai).

Prototype

const dongVat = { an() { return this.ten + " đang ăn"; } };
const meo = Object.create(dongVat);
meo.ten = "Mướp";
console.log(meo.an());                              // tìm an() trên prototype
console.log(Object.getPrototypeOf(meo) === dongVat); // true

Class hiện đại

class TaiKhoan {
  #soDu = 0;                 // private thật
  static laiSuat = 0.05;     // dùng chung
  constructor(chuTK) { this.chuTK = chuTK; }
  napTien(x) {
    if (x <= 0) throw new RangeError("Số tiền phải dương");
    this.#soDu += x;
    return this;             // cho phép gọi nối chuỗi
  }
  get soDu() { return this.#soDu; }
  static tao(ten) { return new TaiKhoan(ten); }
}
const tk = TaiKhoan.tao("An").napTien(100).napTien(50);
console.log(tk.soDu);        // 150
// tk.#soDu -> SyntaxError

Kế thừa và đa hình

class Hinh {
  dienTich() { return 0; }
  toString() { return `${this.constructor.name}: ${this.dienTich().toFixed(2)}`; }
}
class Tron extends Hinh {
  constructor(r) { super(); this.r = r; }
  dienTich() { return Math.PI * this.r ** 2; }
}
class Vuong extends Hinh {
  constructor(a) { super(); this.a = a; }
  dienTich() { return this.a ** 2; }
}
[new Tron(1), new Vuong(2)].forEach(h => console.log(String(h)));