Khi thêm, sửa dữ liệu, ứng dụng gửi JSON trong thân yêu cầu. FastAPI dùng Pydantic để định nghĩa cấu trúc, kiểm tra hợp lệ và chuyển đổi dữ liệu tự động.
- Model Pydantic
- Ràng buộc với Field
- Model lồng nhau
- POST, PUT nhận dữ liệu
Cơ sở lý thuyết
Pydantic là thư viện kiểm tra dữ liệu dựa trên gợi ý kiểu (lõi viết bằng Rust nên rất nhanh). Mỗi model là một lược đồ (schema) mô tả cấu trúc và ràng buộc của dữ liệu; Pydantic thực hiện ba việc: phân tích (đọc JSON), ép kiểu hợp lý (chuỗi "8.5" thành số 8.5), kiểm tra ràng buộc.
- Nguyên tắc "phân tích, đừng chỉ kiểm tra" (parse, don't validate): sau khi qua model, dữ liệu chắc chắn đúng kiểu, các tầng sau không phải kiểm tra lại.
- Model lồng nhau mô tả JSON có cấu trúc phức tạp; danh sách, giá trị tùy chọn, giá trị mặc định.
- Bộ kiểm tra tùy chỉnh (field_validator, model_validator) cho quy tắc nghiệp vụ liên quan nhiều trường.
- Model Pydantic sinh ra JSON Schema, được dùng trong tài liệu OpenAPI và để sinh form tự động.
Model
from pydantic import BaseModel, Field, EmailStr
class SinhVienTao(BaseModel):
ma: str = Field(pattern=r"^SV\d{2,}$")
ten: str = Field(min_length=3, max_length=100)
email: EmailStr
diem: float = Field(ge=0, le=10)
DS: dict[str, SinhVienTao] = {}
@app.post("/sinhvien", status_code=201)
def tao(sv: SinhVienTao):
if sv.ma in DS:
raise HTTPException(409, "Mã đã tồn tại")
DS[sv.ma] = sv
return sv
@app.put("/sinhvien/{ma}")
def sua(ma: str, sv: SinhVienTao):
DS[ma] = sv
return svGửi điểm 11 hoặc email sai, FastAPI trả lỗi 422 kèm mô tả trường nào sai.
Ứng dụng thực tế
Bài toán: API nhận đơn đăng ký phòng ký túc xá: ngày kết thúc phải sau ngày bắt đầu (ràng buộc giữa hai trường), danh sách người ở ghép tối đa 3 người:
from datetime import date
from pydantic import BaseModel, Field, model_validator
class NguoiO(BaseModel):
ma_sv: str = Field(pattern=r"^SV\d{4,}$")
ho_ten: str
class DonKyTucXa(BaseModel):
nguoi_dang_ky: NguoiO
o_ghep: list[NguoiO] = Field(default=[], max_length=3)
tu_ngay: date
den_ngay: date
loai_phong: str = Field(pattern="^(thuong|dich_vu)$")
@model_validator(mode="after")
def kiem_tra_ngay(self):
if self.den_ngay <= self.tu_ngay:
raise ValueError("Ngày kết thúc phải sau ngày bắt đầu")
return self
@app.post("/ky-tuc-xa/don", status_code=201)
def nop_don(don: DonKyTucXa):
return {"so_nguoi": 1 + len(don.o_ghep), "so_ngay": (don.den_ngay - don.tu_ngay).days}- Tạo model SanPham có tên, giá dương, số lượng.
- Viết API thêm, sửa sản phẩm.
- Thử gửi dữ liệu sai trên /docs.
- Pydantic định nghĩa và kiểm tra dữ liệu.
- Field đặt ràng buộc.
- Dữ liệu sai tự trả lỗi 422.

