Hệ thống phụ thuộc (dependency) của FastAPI giúp dùng chung logic: kết nối CSDL, phân trang, xác thực. Đây là tính năng làm mã gọn và dễ kiểm thử.
Bạn sẽ học được
- Hàm phụ thuộc với Depends
- Phụ thuộc dùng chung cho phân trang
- Phụ thuộc có yield (mở, đóng tài nguyên)
- Phụ thuộc cho cả router
Cơ sở lý thuyết
Tiêm phụ thuộc (Dependency Injection) là kỹ thuật trong đó một thành phần nhận các đối tượng nó cần từ bên ngoài thay vì tự tạo. Trong FastAPI, dependency là một hàm (hoặc lớp); Depends() khai báo endpoint cần kết quả của hàm đó, FastAPI tự gọi và truyền vào.
- Phụ thuộc có thể lồng nhau tạo thành đồ thị: lấy người dùng hiện tại phụ thuộc vào đọc token, đọc token phụ thuộc vào header.
- Trong một yêu cầu, cùng một phụ thuộc chỉ được gọi một lần và kết quả được dùng chung (bộ nhớ đệm theo yêu cầu).
- Phụ thuộc có yield hoạt động như trình quản lý ngữ cảnh: phần trước yield chạy trước endpoint (mở kết nối), phần sau chạy sau khi trả phản hồi (đóng kết nối).
- Ghi đè phụ thuộc (app.dependency_overrides) khi kiểm thử: thay CSDL thật bằng CSDL thử – lợi ích lớn nhất của DI.
Ví dụ
from typing import Annotated
from fastapi import Depends
def phan_trang(trang: int = 1, so_dong: int = 20):
return {"bo_qua": (trang - 1) * so_dong, "gioi_han": so_dong}
PhanTrang = Annotated[dict, Depends(phan_trang)]
@app.get("/sinhvien")
def ds(pt: PhanTrang):
return {"phan_trang": pt}
def lay_phien(): # mở rồi đóng tài nguyên
phien = MoKetNoi()
try:
yield phien
finally:
phien.dong()Ứng dụng thực tế
Bài toán: nhiều API chỉ dành cho giảng viên. Viết phụ thuộc kiểm tra vai trò dùng lại, theo nguyên tắc DRY:
def nguoi_dung_hien_tai(token: Annotated[str, Depends(oauth2)]) -> dict:
return giai_ma_token(token) # ném 401 nếu sai
def can_vai_tro(*vai_tro: str):
def kiem_tra(nd: Annotated[dict, Depends(nguoi_dung_hien_tai)]):
if nd["vai_tro"] not in vai_tro:
raise HTTPException(403, "Không đủ quyền")
return nd
return kiem_tra
GiangVien = Annotated[dict, Depends(can_vai_tro("giang_vien", "admin"))]
@app.post("/diem")
def nhap_diem(du_lieu: DiemVao, gv: GiangVien):
return {"nguoi_nhap": gv["email"]}Thực hành
- Viết phụ thuộc phân trang dùng cho 2 API.
- Viết phụ thuộc kiểm tra khóa API trong header.
- Áp phụ thuộc cho cả router.
Tóm tắt bài học
- Depends tiêm phụ thuộc vào hàm.
- yield cho tài nguyên cần đóng.
- Dùng chung logic, dễ kiểm thử.

