Git ghi lại lịch sử thay đổi của mã, GitHub lưu kho mã trên mạng. Hai công cụ này là kỹ năng cơ bản của mọi lập trình viên.
- Hiểu vấn đề mà Git giải quyết
- Phân biệt Git và GitHub
- Nắm các khái niệm: kho, commit, nhánh, remote
- Hình dung quy trình làm việc
- Hệ thống quản lý phiên bản
- Phần mềm lưu các phiên bản của tệp theo thời gian.
- Kho mã (repository)
- Thư mục dự án có lịch sử Git.
- Commit
- Một "điểm lưu" kèm lời mô tả.
- Nhánh (branch)
- Dòng phát triển riêng.
- Remote
- Bản sao kho mã trên máy chủ, ví dụ GitHub.
Một số khái niệm
Quản lý phiên bản ghi lại lịch sử thay đổi của một tập tệp. Git là hệ thống quản lý phiên bản phân tán: mỗi máy giữ toàn bộ kho và lịch sử, nên làm việc được khi ngoại tuyến, nhanh, và mất một máy không mất dữ liệu. Các hệ thống tập trung cũ (SVN) chỉ giữ lịch sử ở máy chủ.
Git lưu dữ liệu dưới dạng chuỗi các ảnh chụp (snapshot). Mỗi commit là một ảnh chụp toàn bộ dự án, có mã băm duy nhất, tác giả, thời gian, lời nhắn và trỏ tới commit cha, tạo thành một đồ thị lịch sử. Nhánh chỉ là con trỏ có tên tới một commit.
GitHub không phải Git. GitHub là dịch vụ web lưu remote, thêm các tính năng cộng tác: Pull Request, Issues, review, Actions (tự động hóa), Pages (đăng web). Có thể thay bằng GitLab hoặc Bitbucket mà cách dùng Git trên máy không đổi.
Vấn đề Git giải quyết
Bạn từng đặt tên tệp bao_cao_final.docx, bao_cao_final2.docx, bao_cao_final_that.docx? Git thay cách làm đó: một tệp duy nhất, lịch sử nằm bên trong, có thể quay về bất kỳ thời điểm nào và xem ai sửa gì.
Git và GitHub
| Git | GitHub | |
|---|---|---|
| Là gì | Phần mềm chạy trên máy bạn | Dịch vụ web lưu kho Git |
| Công dụng | Ghi lịch sử, tạo nhánh | Sao lưu, cộng tác, pull request, Issues |
| Cần mạng | Không | Có |
| Thay thế | — | GitLab, Bitbucket |
Tài liệu để học thêm
Cuốn sách chính thức Pro Git có bản tiếng Việt miễn phí tại git-scm.com/book, rất phù hợp để tra cứu. Bạn có thể tập luyện các nhánh Git bằng hình ảnh tại Learn Git Branching, trò chơi tương tác giúp bạn hiểu nhánh rất nhanh.
Quy trình tổng quát
- Làm việc trên máy với Git.
- Đẩy lên GitHub để sao lưu và chia sẻ.
- Nhóm xem xét thay đổi qua pull request.
Bạn sửa bộ trang web, bấm nhầm làm vỡ bố cục. Với Git, chỉ một lệnh là quay lại phiên bản chạy tốt hôm qua.
GitHub còn dùng để đăng trang cá nhân miễn phí (GitHub Pages) và làm hồ sơ năng lực khi xin việc.
- Tạo tài khoản GitHub bằng email của bạn.
- Liệt kê ba tình huống trong học tập có thể dùng Git.
- Duyệt một kho mã công khai nổi tiếng và đọc README.
- Git quản lý phiên bản; GitHub lưu trữ và cộng tác.
- Các khái niệm: kho, commit, nhánh, remote.
- Quy trình: sửa → add → commit → push.

