Git ghi lại lịch sử thay đổi của mã, GitHub lưu kho mã trên mạng. Hai công cụ này là kỹ năng cơ bản của mọi lập trình viên.

20 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Hiểu vấn đề mà Git giải quyết
  • Phân biệt Git và GitHub
  • Nắm các khái niệm: kho, commit, nhánh, remote
  • Hình dung quy trình làm việc
Thuật ngữ cần biết
Hệ thống quản lý phiên bản
Phần mềm lưu các phiên bản của tệp theo thời gian.
Kho mã (repository)
Thư mục dự án có lịch sử Git.
Commit
Một "điểm lưu" kèm lời mô tả.
Nhánh (branch)
Dòng phát triển riêng.
Remote
Bản sao kho mã trên máy chủ, ví dụ GitHub.

Một số khái niệm

Quản lý phiên bản ghi lại lịch sử thay đổi của một tập tệp. Git là hệ thống quản lý phiên bản phân tán: mỗi máy giữ toàn bộ kho và lịch sử, nên làm việc được khi ngoại tuyến, nhanh, và mất một máy không mất dữ liệu. Các hệ thống tập trung cũ (SVN) chỉ giữ lịch sử ở máy chủ.

Git lưu dữ liệu dưới dạng chuỗi các ảnh chụp (snapshot). Mỗi commit là một ảnh chụp toàn bộ dự án, có mã băm duy nhất, tác giả, thời gian, lời nhắn và trỏ tới commit cha, tạo thành một đồ thị lịch sử. Nhánh chỉ là con trỏ có tên tới một commit.

GitHub không phải Git. GitHub là dịch vụ web lưu remote, thêm các tính năng cộng tác: Pull Request, Issues, review, Actions (tự động hóa), Pages (đăng web). Có thể thay bằng GitLab hoặc Bitbucket mà cách dùng Git trên máy không đổi.

Vấn đề Git giải quyết

Bạn từng đặt tên tệp bao_cao_final.docx, bao_cao_final2.docx, bao_cao_final_that.docx? Git thay cách làm đó: một tệp duy nhất, lịch sử nằm bên trong, có thể quay về bất kỳ thời điểm nào và xem ai sửa gì.

Git và GitHub

GitGitHub
Là gìPhần mềm chạy trên máy bạnDịch vụ web lưu kho Git
Công dụngGhi lịch sử, tạo nhánhSao lưu, cộng tác, pull request, Issues
Cần mạngKhôngCó
Thay thế—GitLab, Bitbucket

Tài liệu để học thêm

Cuốn sách chính thức Pro Git có bản tiếng Việt miễn phí tại git-scm.com/book, rất phù hợp để tra cứu. Bạn có thể tập luyện các nhánh Git bằng hình ảnh tại Learn Git Branching, trò chơi tương tác giúp bạn hiểu nhánh rất nhanh.

Quy trình tổng quát

Sửa tệpaddcommitpush lên GitHubPull requestHợp nhất
  • Làm việc trên máy với Git.
  • Đẩy lên GitHub để sao lưu và chia sẻ.
  • Nhóm xem xét thay đổi qua pull request.
Tình huống: Sửa hỏng mà không lo

Bạn sửa bộ trang web, bấm nhầm làm vỡ bố cục. Với Git, chỉ một lệnh là quay lại phiên bản chạy tốt hôm qua.

Mẹo hay

GitHub còn dùng để đăng trang cá nhân miễn phí (GitHub Pages) và làm hồ sơ năng lực khi xin việc.

Thực hành
  1. Tạo tài khoản GitHub bằng email của bạn.
  2. Liệt kê ba tình huống trong học tập có thể dùng Git.
  3. Duyệt một kho mã công khai nổi tiếng và đọc README.
Tóm tắt bài học
  • Git quản lý phiên bản; GitHub lưu trữ và cộng tác.
  • Các khái niệm: kho, commit, nhánh, remote.
  • Quy trình: sửa → add → commit → push.