Quy trình cơ bản hằng ngày: sửa tệp, đưa vào vùng chờ, commit và xem lịch sử.
- Khởi tạo kho bằng git init
- Hiểu ba vùng: working, staging, repository
- Dùng add, commit, status, log, diff
- Viết thông điệp commit tốt
- Working directory
- Thư mục bạn đang sửa tệp.
- Staging area
- Vùng chờ: chọn thay đổi nào sẽ vào commit tiếp theo.
- HEAD
- Con trỏ tới commit hiện tại.
- .gitignore
- Danh sách tệp Git bỏ qua.
Một số khái niệm
Git có ba vùng làm việc. Thư mục làm việc là nơi bạn sửa tệp. Vùng chờ (staging) chứa những thay đổi bạn chọn đưa vào commit tiếp theo. Kho (repository) chứa lịch sử các commit. Lệnh git add chuyển thay đổi từ thư mục làm việc sang vùng chờ; git commit chuyển từ vùng chờ vào kho.
Vùng chờ tồn tại để bạn soạn commit: sửa 5 tệp nhưng chỉ commit 2 tệp liên quan tới một việc, tạo lịch sử gọn gàng. Một commit tốt có tính nguyên tử (chỉ một mục đích) và lời nhắn rõ ràng nói cái gì đã đổi và vì sao.
| Trạng thái tệp | Ý nghĩa |
|---|---|
| Untracked | Git chưa theo dõi |
| Modified | Đã sửa, chưa add |
| Staged | Đã add, chờ commit |
| Committed | Đã lưu vào lịch sử |
Tệp liệt kê trong .gitignore bị Git bỏ qua: tệp sinh tự động, thư viện cài đặt, tệp chứa bí mật.
Ba vùng của Git
Quy trình thực hành
mkdir du-an && cd du-an
git init
echo "# Dự án" > README.md
git status
git add README.md
git commit -m "Thêm README"
git log --onelineVí dụ: một vòng làm việc hoàn chỉnh
git init echo "Xin chào" > ghi-chu.txt git status git add ghi-chu.txt git commit -m "Thêm ghi chú đầu tiên" git log --oneline
Hãy nhớ nhịp điệu: sửa tệp, add, commit. Mỗi commit là một "điểm lưu" mà bạn có thể quay lại. Nên commit thường xuyên với mỗi thay đổi nhỏ có ý nghĩa, như lưu game ở từng chặng chơi.
Xem thay đổi
git status # tệp nào đã đổi
git diff # chi tiết dòng đã sửa (chưa add)
git diff --staged # chi tiết phần đã add
git log --oneline --graph
git restore tep.txt # bỏ thay đổi chưa add
git restore --staged tep.txt # bỏ khỏi vùng chờTệp cần bỏ qua
# .gitignore
node_modules/
.env
*.log
__pycache__/
.DS_StoreViết thông điệp commit tốt
| Chưa tốt | Tốt |
|---|---|
| sửa lỗi | Sửa lỗi tính sai tổng tiền khi có giảm giá |
| update | Thêm trang đăng ký và kiểm tra email |
| abc | Đổi màu nút gửi theo màu thương hiệu |
Dòng đầu ngắn (dưới 70 ký tự), động từ ở đầu, nêu rõ thay đổi.
Sau khi commit "Thêm biểu mẫu", bạn sửa bừa làm hỏng. Dùng git restore hoặc git revert <mã-commit> để quay lại; lịch sử vẫn còn nguyên.
git add -p cho phép chọn từng đoạn thay đổi để commit gọn gàng, mỗi commit một việc.
Đừng commit tệp bí mật (mật khẩu, khóa API). Nếu lỡ commit, coi như khóa đã lộ và phải đổi khóa ngay.
- Tạo kho, thêm ba tệp, commit thành ba lần riêng.
- Sửa một tệp, dùng diff để xem rồi commit.
- Tạo .gitignore và kiểm chứng tệp bị bỏ qua.
- Chu trình: sửa →
add→commit. status,diff,logđể quan sát.- .gitignore loại tệp không nên theo dõi.

