Bài này tìm hiểu các thư mục quan trọng, tệp cấu hình .env và công cụ dòng lệnh Artisan giúp sinh mã, chạy migration, xóa cache.
Bạn sẽ học được
- Các thư mục chính
- Tệp .env và config
- Lệnh Artisan thường dùng
- Chế độ debug
Cơ sở lý thuyết
Laravel áp dụng nguyên tắc quy ước hơn cấu hình (convention over configuration): đặt tệp đúng thư mục, đặt tên đúng quy ước thì framework tự hiểu (model SinhVien ↔ bảng sinh_viens). Cấu trúc thư mục phản ánh kiến trúc phân tầng.
- Cấu hình theo môi trường (nguyên tắc thứ ba của Twelve-Factor App): mã nguồn giống nhau, cấu hình khác nhau qua biến môi trường trong .env; các tệp config/*.php đọc giá trị bằng hàm env().
- APP_KEY dùng để mã hóa cookie, phiên; sinh bằng php artisan key:generate, phải giữ bí mật.
- Artisan là giao diện dòng lệnh của Laravel: sinh mã theo mẫu (make:*), chạy migration, quản lý hàng đợi, xóa bộ nhớ đệm. Có thể tự viết lệnh Artisan cho tác vụ định kỳ.
- Bộ nhớ đệm cấu hình (config:cache, route:cache) tăng tốc khi chạy thật, nhưng phải xóa khi sửa cấu hình.
Thư mục
| Thư mục | Nội dung |
|---|---|
| app/ | Model, Controller, mã nghiệp vụ |
| routes/ | Định tuyến web, api |
| resources/views | Giao diện Blade |
| database/ | Migration, seeder, factory |
| public/ | Thư mục gốc web: index.php, ảnh, CSS đã build |
| storage/ | Log, tệp tải lên, cache |
.env
APP_NAME="Quản lý sinh viên"
APP_DEBUG=true
DB_CONNECTION=mysql
DB_HOST=127.0.0.1
DB_DATABASE=qlsv
DB_USERNAME=root
DB_PASSWORD=Artisan
php artisan make:controller SinhVienController --resource
php artisan make:model SinhVien -mfs # model + migration + factory + seeder
php artisan migrate
php artisan route:list
php artisan optimize:clear # xóa cache cấu hình, route, view
php artisan tinker # thử lệnh PHP tương tácỨng dụng thực tế
Bài toán: phòng đào tạo cần mỗi đêm tự động gửi email nhắc sinh viên chưa nộp học phí. Tạo lệnh Artisan và đặt lịch chạy:
// php artisan make:command NhacHocPhi
class NhacHocPhi extends Command
{
protected $signature = 'hoc-phi:nhac {--han=7 : Số ngày trước hạn}';
protected $description = 'Gửi email nhắc sinh viên chưa nộp học phí';
public function handle(): int
{
$ds = SinhVien::chuaNopHocPhi()->get();
foreach ($ds as $sv) Mail::to($sv->email)->queue(new NhacNopHocPhi($sv));
$this->info('Đã xếp hàng ' . $ds->count() . ' email');
return self::SUCCESS;
}
}
// routes/console.php
Schedule::command('hoc-phi:nhac')->dailyAt('21:00');
// Máy chủ: cron chạy "php artisan schedule:run" mỗi phútLưu ý
Không đưa tệp .env lên GitHub; nó chứa mật khẩu CSDL và khóa ứng dụng.
Thực hành
- Cấu hình .env kết nối CSDL qlsv trong MySQL.
- Liệt kê route bằng php artisan route:list.
- Thử tạo một đối tượng trong tinker.
Tóm tắt bài học
- Mỗi thư mục có vai trò rõ ràng.
- .env chứa cấu hình theo môi trường.
- Artisan sinh mã và quản lý dự án.

