Bài 13. Làm việc với tệp tin và upload

Khái niệm và lý thuyết

Hai cách làm việc với tệp: hàm nhanh file_get_contents/file_put_contents cho tệp nhỏ, và bộ fopen/fgets/fwrite/fclose khi đọc từng dòng hoặc tệp lớn. Upload: trình duyệt gửi tệp bằng form multipart/form-data; PHP lưu vào thư mục tạm và báo qua $_FILES; mã của bạn phải kiểm tra rồi move_uploaded_file về thư mục đích. Thư mục đích cần quyền ghi và không được cho phép chạy PHP.

Đọc ghi tệp

<?php
$tep = __DIR__ . "/data/nhat_ky.txt";
file_put_contents($tep, date("c") . " Truy cập trang chủ\n", FILE_APPEND | LOCK_EX);
echo nl2br(htmlspecialchars(file_get_contents($tep)));
$dong = file($tep, FILE_IGNORE_NEW_LINES | FILE_SKIP_EMPTY_LINES);  // mảng từng dòng
echo count($dong), " dòng";
// Đọc từng dòng tệp lớn
$h = fopen($tep, "r");
while (($d = fgets($h)) !== false) { /* xử lý */ }
fclose($h);
var_dump(file_exists($tep), filesize($tep), is_writable(__DIR__ . "/data"));
unlink($tep);   // xóa tệp

Thư mục, CSV, JSON

<?php
if (!is_dir("data")) mkdir("data", 0755, true);
foreach (scandir("data") as $f) if ($f[0] !== ".") echo $f, "<br>";
foreach (glob("uploads/*.jpg") as $anh) echo basename($anh), " ", pathinfo($anh, PATHINFO_EXTENSION), "<br>";

// Ghi và đọc CSV (mở được bằng Excel)
$ds = [["SV001", "Lò Văn An", 8.5], ["SV002", "Cầm Thị Bình", 6]];
$f = fopen("data/diem.csv", "w");
fwrite($f, "\xEF\xBB\xBF");                    // BOM để Excel hiện tiếng Việt
fputcsv($f, ["Mã", "Họ tên", "Điểm"]);
foreach ($ds as $r) fputcsv($f, $r);
fclose($f);
$f = fopen("data/diem.csv", "r"); fgetcsv($f);  // bỏ dòng tiêu đề
while (($r = fgetcsv($f)) !== false) echo implode(" | ", $r), "<br>";
fclose($f);

// JSON làm "CSDL mini"
file_put_contents("data/cau_hinh.json", json_encode(["theme" => "sang"], JSON_PRETTY_PRINT));
$ch = json_decode(file_get_contents("data/cau_hinh.json"), true);

Upload tệp an toàn

<form method="post" enctype="multipart/form-data">
  <input type="file" name="anh" accept="image/*" required>
  <button>Tải lên</button>
</form>
<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST" && isset($_FILES["anh"])) {
    $f = $_FILES["anh"];
    $loi = match ($f["error"]) {
        UPLOAD_ERR_OK => null,
        UPLOAD_ERR_INI_SIZE, UPLOAD_ERR_FORM_SIZE => "Tệp quá lớn",
        UPLOAD_ERR_NO_FILE => "Chưa chọn tệp",
        default => "Lỗi tải lên ($f[error])",
    };
    if (!$loi && $f["size"] > 2 * 1024 * 1024) $loi = "Tối đa 2 MB";
    $cho_phep = ["image/jpeg" => "jpg", "image/png" => "png", "image/webp" => "webp"];
    $mime = $loi ? null : mime_content_type($f["tmp_name"]);   // kiểm tra nội dung thật, không tin $f["type"]
    if (!$loi && !isset($cho_phep[$mime])) $loi = "Chỉ nhận ảnh JPG, PNG, WebP";
    if (!$loi) {
        $ten_moi = bin2hex(random_bytes(8)) . "." . $cho_phep[$mime];   // đổi tên, bỏ tên gốc
        $dich = __DIR__ . "/uploads/" . $ten_moi;
        if (move_uploaded_file($f["tmp_name"], $dich)) {
            echo "<img src='uploads/$ten_moi' width='200'>";
            // lưu $ten_moi vào CSDL
        } else $loi = "Không lưu được tệp";
    }
    if ($loi) echo "<p style='color:red'>$loi</p>";
}