Ứng dụng Spring thực tế chia thành các tầng với trách nhiệm rõ ràng. Bài này tái cấu trúc ứng dụng quản lý sinh viên theo kiến trúc chuẩn và dùng DTO thay cho entity ở API.
Bạn sẽ học được
- Trách nhiệm từng tầng
- DTO và chuyển đổi entity
- @Transactional
- Cấu trúc package
Cơ sở lý thuyết
Kiến trúc phân tầng (layered architecture) tổ chức ứng dụng theo trách nhiệm, mỗi tầng chỉ phụ thuộc tầng bên dưới:
| Tầng | Annotation | Trách nhiệm |
|---|---|---|
| Trình bày (web) | @RestController | Giao thức HTTP, chuyển đổi DTO |
| Nghiệp vụ | @Service | Quy tắc nghiệp vụ, giao dịch |
| Truy cập dữ liệu | @Repository | Đọc ghi CSDL |
| Miền | @Entity | Mô hình dữ liệu |
- DTO (Data Transfer Object) tách hợp đồng API khỏi cấu trúc CSDL: đổi bảng không làm vỡ API; tránh lộ trường nhạy cảm; tránh lỗi tuần tự hóa vòng lặp quan hệ.
- Giao dịch (@Transactional) đảm bảo ACID: Atomicity (tất cả hoặc không gì), Consistency, Isolation, Durability. Spring cài đặt bằng proxy: lời gọi từ bên ngoài bean mới đi qua proxy để mở/đóng giao dịch.
- Mặc định chỉ rollback với RuntimeException; readOnly=true tối ưu cho truy vấn chỉ đọc.
Các tầng
| Tầng | Trách nhiệm |
|---|---|
| Controller | Nhận yêu cầu, trả phản hồi, không chứa nghiệp vụ |
| Service | Nghiệp vụ, giao dịch (@Transactional) |
| Repository | Truy cập CSDL |
| DTO | Dữ liệu vào/ra API, ẩn chi tiết entity |
Service
@Service
@Transactional
public class SinhVienService {
private final SinhVienRepository repo;
public SinhVienService(SinhVienRepository repo) { this.repo = repo; }
@Transactional(readOnly = true)
public SinhVienDto layTheoMa(String ma) {
return repo.findByMa(ma).map(SinhVienDto::tu)
.orElseThrow(() -> new KhongTimThayException("Không có sinh viên " + ma));
}
public SinhVienDto them(SinhVienDto dto) {
if (repo.findByMa(dto.ma()).isPresent()) throw new TrungMaException(dto.ma());
return SinhVienDto.tu(repo.save(dto.thanhEntity()));
}
}Ứng dụng thực tế
Bài toán: chuyển sinh viên sang lớp khác phải đồng thời giảm sĩ số lớp cũ, tăng sĩ số lớp mới và ghi lịch sử. Nếu bước nào lỗi, toàn bộ phải hủy để dữ liệu không mâu thuẫn:
@Service
public class ChuyenLopService {
private final SinhVienRepository svRepo;
private final LopRepository lopRepo;
private final LichSuRepository lichSuRepo;
// constructor injection ...
@Transactional
public void chuyenLop(Long svId, Long lopMoiId) {
SinhVien sv = svRepo.findById(svId).orElseThrow(() -> new KhongTimThayException("Sinh viên"));
Lop moi = lopRepo.findById(lopMoiId).orElseThrow(() -> new KhongTimThayException("Lớp"));
if (moi.getSiSo() >= moi.getSiSoToiDa()) throw new NghiepVuException("Lớp đã đủ sĩ số");
Lop cu = sv.getLop();
cu.giamSiSo(); moi.tangSiSo(); sv.setLop(moi);
lichSuRepo.save(new LichSuChuyenLop(sv, cu, moi));
} // kết thúc phương thức: commit; có ngoại lệ: rollback toàn bộ
}Thực hành
- Tách controller, service, repository.
- Tạo DTO cho dữ liệu vào và ra.
- Chuyển kiểm tra trùng mã vào service.
Tóm tắt bài học
- Mỗi tầng một trách nhiệm.
- DTO tách API khỏi CSDL.
- @Transactional đảm bảo toàn vẹn dữ liệu.

