Bài 3. Kho mã và commit đầu tiên

Quy trình cơ bản hằng ngày: sửa tệp, đưa vào vùng chờ, commit và xem lịch sử.

30 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Khởi tạo kho bằng git init
  • Hiểu ba vùng: working, staging, repository
  • Dùng add, commit, status, log, diff
  • Viết thông điệp commit tốt
Thuật ngữ cần biết
Working directory
Thư mục bạn đang sửa tệp.
Staging area
Vùng chờ: chọn thay đổi nào sẽ vào commit tiếp theo.
HEAD
Con trỏ tới commit hiện tại.
.gitignore
Danh sách tệp Git bỏ qua.

Ba vùng của Git

Workinggit addStaginggit commitRepository

Quy trình thực hành

mkdir du-an && cd du-an
git init
echo "# Dự án" > README.md
git status
git add README.md
git commit -m "Thêm README"
git log --oneline

Xem thay đổi

git status            # tệp nào đã đổi
git diff              # chi tiết dòng đã sửa (chưa add)
git diff --staged     # chi tiết phần đã add
git log --oneline --graph
git restore tep.txt   # bỏ thay đổi chưa add
git restore --staged tep.txt  # bỏ khỏi vùng chờ

Tệp cần bỏ qua

# .gitignore
node_modules/
.env
*.log
__pycache__/
.DS_Store

Viết thông điệp commit tốt

Chưa tốtTốt
sửa lỗiSửa lỗi tính sai tổng tiền khi có giảm giá
updateThêm trang đăng ký và kiểm tra email
abcĐổi màu nút gửi theo màu thương hiệu

Dòng đầu ngắn (dưới 70 ký tự), động từ ở đầu, nêu rõ thay đổi.

Tình huống: Quay về phiên bản cũ

Sau khi commit "Thêm biểu mẫu", bạn sửa bừa làm hỏng. Dùng git restore hoặc git revert <mã-commit> để quay lại; lịch sử vẫn còn nguyên.

Mẹo hay

git add -p cho phép chọn từng đoạn thay đổi để commit gọn gàng, mỗi commit một việc.

Lưu ý

Đừng commit tệp bí mật (mật khẩu, khóa API). Nếu lỡ commit, coi như khóa đã lộ và phải đổi khóa ngay.

Thực hành
  1. Tạo kho, thêm ba tệp, commit thành ba lần riêng.
  2. Sửa một tệp, dùng diff để xem rồi commit.
  3. Tạo .gitignore và kiểm chứng tệp bị bỏ qua.
Tóm tắt bài học
  • Chu trình: sửa → add → commit.
  • status, diff, log để quan sát.
  • .gitignore loại tệp không nên theo dõi.