Bài 1. Giới thiệu và môi trường

JavaScript là ngôn ngữ chạy ngay trong trình duyệt, làm cho trang web có thể tương tác. Bài này giúp bạn chuẩn bị môi trường và chạy dòng mã đầu tiên.

25 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Hiểu vai trò của JavaScript cùng HTML và CSS
  • Chạy mã bằng Console của trình duyệt
  • Nhúng JavaScript vào trang HTML
  • Cài Node.js để chạy ngoài trình duyệt
Thuật ngữ cần biết
JavaScript (JS)
Ngôn ngữ lập trình của web; chạy ở trình duyệt và cả ở máy chủ (Node.js).
Console
Cửa sổ trong công cụ phát triển để gõ và thử mã (phím F12).
Node.js
Môi trường chạy JavaScript ngoài trình duyệt.
ECMAScript
Tên chuẩn của ngôn ngữ; ES6 (2015) mang lại nhiều tính năng hiện đại.

Vai trò trong trang web

Công nghệVai tròVí dụ
HTMLCấu trúc, nội dungTiêu đề, đoạn văn, nút bấm
CSSHình thứcMàu, cỡ chữ, bố cục
JavaScriptHành viBấm nút đổi màu, kiểm tra biểu mẫu, tải dữ liệu

Chạy thử trong Console

Mở trình duyệt, nhấn F12, chọn thẻ Console và gõ:

console.log("Xin chào JavaScript!");
2 + 3 * 4;
alert("Chào bạn");

Nhúng vào trang HTML

<!DOCTYPE html>
<html lang="vi">
<body>
  <h1 id="tieu-de">Xin chào</h1>
  <button id="nut">Bấm vào tôi</button>
  <script src="/app.js"></script>
</body>
</html>
// app.js
document.getElementById("nut").onclick = () => {
  document.getElementById("tieu-de").textContent = "Bạn vừa bấm!";
};

Đặt <script> ở cuối body hoặc dùng thuộc tính defer để mã chạy sau khi trang tải xong.

Node.js (tùy chọn)

node -v
node ung-dung.js

Cài từ nodejs.org (bản LTS). Node cho phép chạy mã không cần trình duyệt, cần khi học framework, TypeScript.

Tình huống: Nút đổi chủ đề sáng/tối

Trang blog muốn có nút bật chế độ tối. Chỉ HTML và CSS không làm được việc "bấm để đổi"; JavaScript lắng nghe cú bấm và thêm lớp dark vào trang.

btn.onclick = () => document.body.classList.toggle("dark");
Mẹo hay

Cứ thử mọi thứ trong Console: không sợ làm hỏng, tải lại trang là mọi thứ trở về như cũ.

Lưu ý

JavaScript khác Java hoàn toàn dù tên gần giống nhau.

Thực hành
  1. Mở Console trên trang bất kỳ và tính 365 * 24.
  2. Tạo index.html và app.js như ví dụ, đổi nội dung nút.
  3. Dùng console.log in tên bạn năm lần.
Tóm tắt bài học
  • HTML cấu trúc, CSS hình thức, JS hành vi.
  • Console (F12) để thử nhanh.
  • Nhúng JS bằng thẻ script với defer hoặc đặt cuối trang.
  • Node.js chạy JS ngoài trình duyệt.