Phân loại dữ liệu, kiểm tra cài đặt riêng tư của ChatGPT, Gemini, Claude, NotebookLM và giữ trách nhiệm khi dùng AI trong công việc.

Khoảng 30 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Biết dữ liệu nào không được đưa vào AI
  • Kiểm tra cài đặt riêng tư từng công cụ
  • Nắm các nguyên tắc trách nhiệm khi dùng AI
Thuật ngữ cần biết
Ẩn danh hóa
Loại bỏ thông tin định danh khỏi dữ liệu
Data controls
Cài đặt kiểm soát việc dùng dữ liệu của bạn
Temporary chat
Cuộc trò chuyện tạm thời không lưu lịch sử

1. Nguyên tắc nền tảng

Đừng nhập vào AI những gì bạn không muốn lộ

Các nhà phát hành đều khuyến cáo không nhập thông tin bảo mật hoặc nhạy cảm. Với nhiều dịch vụ dành cho cá nhân, nội dung trò chuyện có thể được dùng để cải thiện dịch vụ và một phần có thể được người đánh giá xem lại, trừ khi bạn tắt tùy chọn tương ứng.

Loại dữ liệu Nên làm gì
Thông tin cá nhân (họ tên, số định danh, địa chỉ, điểm, hồ sơ sức khỏe) Ẩn danh hóa hoặc thay bằng dữ liệu mẫu; không dán nguyên văn
Tài liệu nội bộ, hợp đồng, tài chính, mật Chỉ dùng công cụ cơ quan cho phép (gói doanh nghiệp/giáo dục); hỏi bộ phận CNTT
Mã, khóa API, mật khẩu Không bao giờ dán vào AI
Tài liệu công khai An toàn hơn, nhưng vẫn kiểm tra bản quyền

Bảng 1. Phân loại dữ liệu trước khi dùng AI

2. Cài đặt riêng tư của các công cụ phổ biến

Công cụ Điều cần kiểm tra (theo trợ giúp chính thức)
ChatGPT Mục Data controls: tùy chọn dùng nội dung để cải thiện mô hình; tài khoản doanh nghiệp, giáo dục, API có chính sách riêng. Cuộc trò chuyện lưu đến khi bạn xóa; sau khi xóa được loại bỏ trong khoảng 30 ngày.
Gemini Gemini Apps Activity: khi bật, một phần nội dung có thể được người đánh giá xem và lưu đến 3 năm; khi tắt, lưu tạm khoảng 72 giờ. Có Temporary chat và tự động xóa (mặc định 18 tháng).
Claude Mục Memory bật mặc định ở nhiều gói, có thể tắt; quản lý bộ nhớ theo từng project. Xem điều khoản dữ liệu của Anthropic cho từng gói.
NotebookLM Tài khoản cá nhân: nội dung không dùng để huấn luyện trừ khi bạn gửi phản hồi; tài khoản Workspace/Education: tệp tải lên không do người xem và không dùng huấn luyện.
Microsoft 365 Copilot Hoạt động theo quyền truy cập và chính sách của tổ chức; hỏi quản trị viên.

Bảng 2. Điểm riêng tư cần kiểm tra (thông tin có thể đã thay đổi – xem trang chính thức)

  1. Mở Cài đặt (Settings) của từng công cụ, tìm mục Privacy / Data controls / Activity.
  2. Quyết định có cho dùng nội dung để cải thiện dịch vụ hay không.
  3. Dùng Temporary chat hoặc chế độ tương đương khi trao đổi nội dung nhạy cảm.
  4. Xóa các cuộc trò chuyện không cần thiết định kỳ.

3. Trách nhiệm khi dùng AI

  • Chịu trách nhiệm cuối cùng: AI không phải tác giả chịu trách nhiệm; bạn mới là người ký tên.
  • Công bằng và thiên kiến: AI có thể phản ánh định kiến; đừng dùng một mình để đánh giá, tuyển dụng, chấm điểm.
  • Bản quyền: kiểm tra điều khoản sử dụng nội dung tạo ra; không sao chép nguyên văn tác phẩm có bản quyền.
  • Minh bạch: báo cho người liên quan khi nội dung có sự hỗ trợ của AI nếu quy định yêu cầu.
  • Quy định của cơ quan: tuân thủ chính sách AI, bảo mật dữ liệu và pháp luật hiện hành về dữ liệu cá nhân.
Mẹo

Khi nghi ngờ, hãy hỏi: “Nếu nội dung này bị lộ, ai bị ảnh hưởng?” Nếu câu trả lời khiến bạn ngần ngại, đừng dán vào AI.

Thực hành

Rà soát tài khoản AI bạn đang dùng: ghi lại 3 cài đặt riêng tư bạn thay đổi, và viết 3 loại tài liệu của cơ quan mình không được đưa lên AI công cộng.

Tóm tắt bài

Phân loại dữ liệu trước khi dùng, kiểm tra cài đặt riêng tư, giữ trách nhiệm cuối cùng và tuân thủ quy định của tổ chức.

Nguồn tham khảo