Vòng lặp for dùng khi biết trước số lần lặp. Bài này trình bày cú pháp for, vòng lặp lồng nhau, break, continue và các bài toán điển hình.

40 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Cú pháp for
  • Vòng lặp lồng nhau
  • break, continue
  • Bài toán tổng, đếm, số nguyên tố

Cơ sở lý thuyết

Vòng lặp for gồm ba phần: khởi tạo (chạy một lần), điều kiện (kiểm tra trước mỗi lần lặp), bước nhảy (sau mỗi lần lặp). Nó phù hợp khi biết trước số lần lặp hoặc cần chỉ số.

  • foreach duyệt mọi phần tử của tập hợp cài đặt IEnumerable mà không cần chỉ số; không được thêm/xóa phần tử của tập hợp trong khi duyệt.
  • Độ phức tạp: vòng lặp n lần là O(n); hai vòng lồng nhau O(n²) – với n = 100 000 sẽ là 10 tỷ phép toán, quá chậm.
  • Tối ưu số lần lặp bằng toán học: kiểm tra số nguyên tố chỉ cần thử ước tới √n vì nếu n = a × b thì một trong hai ≤ √n.
  • Sàng Eratosthenes tìm mọi số nguyên tố ≤ n trong O(n log log n), nhanh hơn kiểm tra từng số.

Ví dụ

long tong = 0;
for (int i = 1; i <= 100; i++) tong += i;

for (int i = 1; i <= 9; i++)           // bảng cửu chương
{
    for (int j = 1; j <= 9; j++) Console.Write($"{i * j,4}");
    Console.WriteLine();
}

bool LaNguyenTo(int n)
{
    if (n < 2) return false;
    for (int d = 2; d * d <= n; d++)
        if (n % d == 0) return false;
    return true;
}

Ứng dụng thực tế

Bài toán: lập bảng trả góp hằng tháng khi mua máy tính trả góp 12 tháng, lãi suất 1,5%/tháng theo dư nợ giảm dần – bài toán tài chính quen thuộc:

decimal duNo = 24_000_000m, laiThang = 0.015m;
int soKy = 12;
decimal gocMoiKy = Math.Round(duNo / soKy, 0);
Console.WriteLine($"{"Kỳ",3} {"Gốc",12} {"Lãi",10} {"Phải trả",12} {"Dư nợ",12}");
for (int ky = 1; ky <= soKy; ky++)
{
    decimal lai = Math.Round(duNo * laiThang, 0);
    decimal goc = ky == soKy ? duNo : gocMoiKy;
    duNo -= goc;
    Console.WriteLine($"{ky,3} {goc,12:N0} {lai,10:N0} {goc + lai,12:N0} {duNo,12:N0}");
}
Thực hành
  1. Tính n! và tổng các số chẵn từ 1 đến n.
  2. In tam giác sao.
  3. Liệt kê số nguyên tố nhỏ hơn 1000.
Tóm tắt bài học
  • for gồm khởi tạo, điều kiện, bước nhảy.
  • Lồng vòng lặp cho dữ liệu hai chiều.
  • break thoát, continue bỏ qua lượt.