switch chọn một trong nhiều nhánh theo giá trị. C# hiện đại có thêm biểu thức switch và pattern matching giúp mã gọn và an toàn hơn.

40 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Câu lệnh switch truyền thống
  • Biểu thức switch =>
  • Pattern matching: khoảng giá trị, kiểu
  • Khi nào dùng switch thay cho if

Cơ sở lý thuyết

switch chọn nhánh theo giá trị của một biểu thức; trình biên dịch có thể tối ưu thành bảng nhảy (jump table), nhanh hơn chuỗi if-else dài. C# phát triển switch qua nhiều thế hệ:

Phiên bảnKhả năng
C# 1–6So sánh hằng số; mỗi case phải kết thúc bằng break (C# không cho phép rơi xuống ngầm như C)
C# 7Pattern matching theo kiểu, mệnh đề when
C# 8Biểu thức switch =>, pattern thuộc tính, tuple
C# 9+Pattern quan hệ (>, <=) và logic (and, or, not)

Biểu thức switch phải đầy đủ: nếu không khớp trường hợp nào sẽ ném ngoại lệ, trình biên dịch cảnh báo khi thiếu nhánh. Dấu gạch dưới _ là pattern loại bỏ (discard), khớp mọi giá trị.

switch truyền thống

switch (thang)
{
    case 2:
        soNgay = nam % 4 == 0 ? 29 : 28; break;
    case 4: case 6: case 9: case 11:
        soNgay = 30; break;
    default:
        soNgay = 31; break;
}

Biểu thức switch

string thu = ngay switch
{
    1 or 7 => "Cuối tuần",
    >= 2 and <= 6 => "Ngày làm việc",
    _ => "Không hợp lệ"
};

string xepLoai = diem switch
{
    >= 8 => "Giỏi",
    >= 6.5 => "Khá",
    >= 5 => "Trung bình",
    _ => "Yếu"
};

Ứng dụng thực tế

Bài toán: tính phí vận chuyển theo vùng và khối lượng bằng tuple pattern – cách viết bảng quy tắc nghiệp vụ rất gọn:

decimal PhiShip(string vung, double kg) => (vung, kg) switch
{
    ("NoiTinh", <= 3) => 20_000m,
    ("NoiTinh", _) => 20_000m + (decimal)Math.Ceiling(kg - 3) * 5_000m,
    ("LienTinh", <= 3) => 35_000m,
    ("LienTinh", _) => 35_000m + (decimal)Math.Ceiling(kg - 3) * 8_000m,
    (_, > 30) => throw new ArgumentException("Hàng quá 30 kg cần vận chuyển riêng"),
    _ => throw new ArgumentException("Vùng không hợp lệ")
};
Thực hành
  1. In số ngày của một tháng.
  2. Làm menu máy tính bỏ túi bằng switch.
  3. Viết lại xếp loại học lực bằng biểu thức switch.
Tóm tắt bài học
  • switch truyền thống cần break.
  • Biểu thức switch trả về giá trị, gọn hơn.
  • Pattern matching xử lý khoảng giá trị.