switch chọn một trong nhiều nhánh theo giá trị. C# hiện đại có thêm biểu thức switch và pattern matching giúp mã gọn và an toàn hơn.
Bạn sẽ học được
- Câu lệnh switch truyền thống
- Biểu thức switch =>
- Pattern matching: khoảng giá trị, kiểu
- Khi nào dùng switch thay cho if
Cơ sở lý thuyết
switch chọn nhánh theo giá trị của một biểu thức; trình biên dịch có thể tối ưu thành bảng nhảy (jump table), nhanh hơn chuỗi if-else dài. C# phát triển switch qua nhiều thế hệ:
| Phiên bản | Khả năng |
|---|---|
| C# 1–6 | So sánh hằng số; mỗi case phải kết thúc bằng break (C# không cho phép rơi xuống ngầm như C) |
| C# 7 | Pattern matching theo kiểu, mệnh đề when |
| C# 8 | Biểu thức switch =>, pattern thuộc tính, tuple |
| C# 9+ | Pattern quan hệ (>, <=) và logic (and, or, not) |
Biểu thức switch phải đầy đủ: nếu không khớp trường hợp nào sẽ ném ngoại lệ, trình biên dịch cảnh báo khi thiếu nhánh. Dấu gạch dưới _ là pattern loại bỏ (discard), khớp mọi giá trị.
switch truyền thống
switch (thang)
{
case 2:
soNgay = nam % 4 == 0 ? 29 : 28; break;
case 4: case 6: case 9: case 11:
soNgay = 30; break;
default:
soNgay = 31; break;
}Biểu thức switch
string thu = ngay switch
{
1 or 7 => "Cuối tuần",
>= 2 and <= 6 => "Ngày làm việc",
_ => "Không hợp lệ"
};
string xepLoai = diem switch
{
>= 8 => "Giỏi",
>= 6.5 => "Khá",
>= 5 => "Trung bình",
_ => "Yếu"
};Ứng dụng thực tế
Bài toán: tính phí vận chuyển theo vùng và khối lượng bằng tuple pattern – cách viết bảng quy tắc nghiệp vụ rất gọn:
decimal PhiShip(string vung, double kg) => (vung, kg) switch
{
("NoiTinh", <= 3) => 20_000m,
("NoiTinh", _) => 20_000m + (decimal)Math.Ceiling(kg - 3) * 5_000m,
("LienTinh", <= 3) => 35_000m,
("LienTinh", _) => 35_000m + (decimal)Math.Ceiling(kg - 3) * 8_000m,
(_, > 30) => throw new ArgumentException("Hàng quá 30 kg cần vận chuyển riêng"),
_ => throw new ArgumentException("Vùng không hợp lệ")
};Thực hành
- In số ngày của một tháng.
- Làm menu máy tính bỏ túi bằng switch.
- Viết lại xếp loại học lực bằng biểu thức switch.
Tóm tắt bài học
- switch truyền thống cần break.
- Biểu thức switch trả về giá trị, gọn hơn.
- Pattern matching xử lý khoảng giá trị.

