LINQ cho phép truy vấn dữ liệu trong bộ nhớ, CSDL, XML bằng cú pháp thống nhất. Đây là tính năng nổi bật nhất của C#, dùng rất nhiều với Entity Framework Core.

55 phútTrung cấp
Bạn sẽ học được
  • List, Dictionary, HashSet, Queue, Stack
  • Lambda
  • LINQ: Where, Select, OrderBy, GroupBy
  • Cú pháp truy vấn

Cơ sở lý thuyết

Collections trong System.Collections.Generic được xây dựng trên các interface: IEnumerable<T> (duyệt được) → ICollection<T> (đếm, thêm, xóa) → IList<T> (truy cập theo chỉ số); IDictionary<K,V>; ISet<T>.

CollectionCấu trúcThao tác chính
List<T>Mảng độngChỉ số O(1), thêm cuối O(1)
Dictionary<K,V>Bảng bămTìm theo khóa O(1)
HashSet<T>Bảng bămKiểm tra tồn tại O(1)
SortedDictionaryCây đỏ – đenCó thứ tự, O(log n)
Queue, StackMảng vòng / mảngFIFO / LIFO
PriorityQueueHeapLấy phần tử ưu tiên

LINQ (Language Integrated Query) đưa truy vấn vào ngôn ngữ, dựa trên phương thức mở rộng và biểu thức lambda. LINQ to Objects dùng thực thi trì hoãn (deferred execution): truy vấn chỉ chạy khi duyệt kết quả hoặc gọi ToList, Count. Với EF Core, LINQ được dịch thành SQL chạy ở CSDL.

Collection

var diem = new Dictionary<string, double> { ["Lan"] = 9, ["Minh"] = 6.5 };
diem["Hà"] = 8;
foreach (var (ten, d) in diem) Console.WriteLine($"{ten}: {d}");
var hs = new HashSet<int> { 1, 2, 2 };     // {1, 2}

LINQ

List<SinhVien> ds = LayDanhSach();
var gioi = ds.Where(s => s.Diem >= 8).OrderByDescending(s => s.Diem).Select(s => s.Ten).ToList();
double tb = ds.Average(s => s.Diem);
var theoLop = ds.GroupBy(s => s.Lop)
                .Select(g => new { Lop = g.Key, SoLuong = g.Count(), TB = g.Average(s => s.Diem) });
var cao = ds.MaxBy(s => s.Diem);
bool coTruot = ds.Any(s => s.Diem < 5);

// Cú pháp truy vấn
var q = from s in ds where s.Diem >= 8 orderby s.Ten select s.Ten;

Ứng dụng thực tế

Bài toán: xếp lớp chuyên đề: từ danh sách nguyện vọng của sinh viên, đếm số đăng ký mỗi chuyên đề, mở các chuyên đề có từ 20 sinh viên và liệt kê sinh viên cần chọn lại:

record NguyenVong(string MaSv, string ChuyenDe);
var thongKe = dsNguyenVong.GroupBy(n => n.ChuyenDe)
                          .Select(g => new { ChuyenDe = g.Key, SoLuong = g.Count() })
                          .OrderByDescending(x => x.SoLuong).ToList();
var duocMo = thongKe.Where(x => x.SoLuong >= 20).Select(x => x.ChuyenDe).ToHashSet();
var canChonLai = dsNguyenVong.Where(n => !duocMo.Contains(n.ChuyenDe))
                             .Select(n => n.MaSv).Distinct().Order().ToList();
Console.WriteLine($"Mở {duocMo.Count} chuyên đề, {canChonLai.Count} sinh viên cần chọn lại");
Thực hành
  1. Thống kê điểm trung bình theo lớp.
  2. Tìm 3 sinh viên điểm cao nhất.
  3. Đếm tần suất từ trong văn bản bằng Dictionary.
Tóm tắt bài học
  • Chọn collection phù hợp mục đích.
  • LINQ truy vấn dữ liệu gọn và dễ đọc.
  • Dùng chung cú pháp với EF Core.