Lập trình bất đồng bộ giúp ứng dụng không bị treo khi chờ mạng, tệp, CSDL. async/await là cách viết bất đồng bộ dễ đọc như mã tuần tự, dùng khắp trong ASP.NET Core và ứng dụng giao diện.

50 phútNâng cao
Bạn sẽ học được
  • Task và Task
  • async, await
  • Chạy song song với Task.WhenAll
  • Gọi API bằng HttpClient

Cơ sở lý thuyết

Có hai loại tác vụ: gắn với CPU (tính toán) và gắn với vào ra (chờ mạng, đĩa, CSDL). Với vào ra, luồng thường phải chờ không làm gì; lập trình bất đồng bộ giải phóng luồng trong lúc chờ để phục vụ việc khác.

  • Task đại diện một công việc sẽ hoàn thành trong tương lai (tương tự Promise của JavaScript).
  • await tạm dừng phương thức mà không chặn luồng; trình biên dịch biến phương thức async thành máy trạng thái, tiếp tục từ đúng chỗ khi Task hoàn thành.
  • Máy chủ ASP.NET Core nhờ async phục vụ hàng nghìn yêu cầu đồng thời với ít luồng; ứng dụng giao diện không bị đơ.
  • Bất đồng bộ khác song song: async/await chủ yếu để chờ hiệu quả; Parallel.For, Task.Run để chia việc tính toán cho nhiều lõi CPU.
  • CancellationToken cho phép hủy tác vụ đang chạy (người dùng bấm Hủy, hết thời gian chờ).

async/await

using var http = new HttpClient();

async Task<string> LayTieuDe(string url)
{
    var html = await http.GetStringAsync(url);
    var dau = html.IndexOf("<title>") + 7;
    return html[dau..html.IndexOf("</title>")];
}

var dongHo = System.Diagnostics.Stopwatch.StartNew();
string[] trang = ["https://tuhoctin.net", "https://learn.microsoft.com"];
var ketQua = await Task.WhenAll(trang.Select(LayTieuDe));   // chạy song song
Console.WriteLine(string.Join("\n", ketQua) + $"\n{dongHo.ElapsedMilliseconds} ms");

record NguoiDung(int Id, string Name);
var nd = await http.GetFromJsonAsync<List<NguoiDung>>("https://jsonplaceholder.typicode.com/users");

Nguyên tắc

  • Phương thức async trả về Task hoặc Task, tên nên kết thúc bằng Async.
  • Tránh .Result, .Wait() vì dễ gây treo.
  • Dùng một HttpClient dùng chung, không tạo mới mỗi lần gọi.

Ứng dụng thực tế

Bài toán: lấy tỉ giá từ 3 nguồn cùng lúc với thời gian chờ tối đa 3 giây, nguồn nào trả về trước thì dùng – kỹ thuật dùng trong ứng dụng tài chính:

using var cts = new CancellationTokenSource(TimeSpan.FromSeconds(3));
string[] nguon = ["https://nguon1.vn/ty-gia", "https://nguon2.vn/ty-gia", "https://nguon3.vn/ty-gia"];
var cacTask = nguon.Select(u => http.GetFromJsonAsync<TyGia>(u, cts.Token)).ToList();
try
{
    var nhanhNhat = await Task.WhenAny(cacTask);
    var tyGia = await nhanhNhat;
    cts.Cancel();                                // hủy các yêu cầu còn lại
    Console.WriteLine($"USD/VND: {tyGia!.Ban:N0}");
}
catch (OperationCanceledException) { Console.WriteLine("Quá thời gian chờ"); }
Thực hành
  1. Tải nội dung 3 trang web song song và so sánh thời gian.
  2. Gọi API và in danh sách người dùng.
  3. Đọc ghi tệp bằng các phương thức Async.
Tóm tắt bài học
  • await chờ không chặn luồng.
  • Task.WhenAll chạy song song.
  • Nền tảng của ASP.NET Core và ứng dụng giao diện.