Lập trình bất đồng bộ giúp ứng dụng không bị treo khi chờ mạng, tệp, CSDL. async/await là cách viết bất đồng bộ dễ đọc như mã tuần tự, dùng khắp trong ASP.NET Core và ứng dụng giao diện.
Bạn sẽ học được
- Task và Task
- async, await
- Chạy song song với Task.WhenAll
- Gọi API bằng HttpClient
Cơ sở lý thuyết
Có hai loại tác vụ: gắn với CPU (tính toán) và gắn với vào ra (chờ mạng, đĩa, CSDL). Với vào ra, luồng thường phải chờ không làm gì; lập trình bất đồng bộ giải phóng luồng trong lúc chờ để phục vụ việc khác.
- Task đại diện một công việc sẽ hoàn thành trong tương lai (tương tự Promise của JavaScript).
- await tạm dừng phương thức mà không chặn luồng; trình biên dịch biến phương thức async thành máy trạng thái, tiếp tục từ đúng chỗ khi Task hoàn thành.
- Máy chủ ASP.NET Core nhờ async phục vụ hàng nghìn yêu cầu đồng thời với ít luồng; ứng dụng giao diện không bị đơ.
- Bất đồng bộ khác song song: async/await chủ yếu để chờ hiệu quả; Parallel.For, Task.Run để chia việc tính toán cho nhiều lõi CPU.
- CancellationToken cho phép hủy tác vụ đang chạy (người dùng bấm Hủy, hết thời gian chờ).
async/await
using var http = new HttpClient();
async Task<string> LayTieuDe(string url)
{
var html = await http.GetStringAsync(url);
var dau = html.IndexOf("<title>") + 7;
return html[dau..html.IndexOf("</title>")];
}
var dongHo = System.Diagnostics.Stopwatch.StartNew();
string[] trang = ["https://tuhoctin.net", "https://learn.microsoft.com"];
var ketQua = await Task.WhenAll(trang.Select(LayTieuDe)); // chạy song song
Console.WriteLine(string.Join("\n", ketQua) + $"\n{dongHo.ElapsedMilliseconds} ms");
record NguoiDung(int Id, string Name);
var nd = await http.GetFromJsonAsync<List<NguoiDung>>("https://jsonplaceholder.typicode.com/users");Nguyên tắc
- Phương thức async trả về Task hoặc Task
, tên nên kết thúc bằng Async. - Tránh .Result, .Wait() vì dễ gây treo.
- Dùng một HttpClient dùng chung, không tạo mới mỗi lần gọi.
Ứng dụng thực tế
Bài toán: lấy tỉ giá từ 3 nguồn cùng lúc với thời gian chờ tối đa 3 giây, nguồn nào trả về trước thì dùng – kỹ thuật dùng trong ứng dụng tài chính:
using var cts = new CancellationTokenSource(TimeSpan.FromSeconds(3));
string[] nguon = ["https://nguon1.vn/ty-gia", "https://nguon2.vn/ty-gia", "https://nguon3.vn/ty-gia"];
var cacTask = nguon.Select(u => http.GetFromJsonAsync<TyGia>(u, cts.Token)).ToList();
try
{
var nhanhNhat = await Task.WhenAny(cacTask);
var tyGia = await nhanhNhat;
cts.Cancel(); // hủy các yêu cầu còn lại
Console.WriteLine($"USD/VND: {tyGia!.Ban:N0}");
}
catch (OperationCanceledException) { Console.WriteLine("Quá thời gian chờ"); }Thực hành
- Tải nội dung 3 trang web song song và so sánh thời gian.
- Gọi API và in danh sách người dùng.
- Đọc ghi tệp bằng các phương thức Async.
Tóm tắt bài học
- await chờ không chặn luồng.
- Task.WhenAll chạy song song.
- Nền tảng của ASP.NET Core và ứng dụng giao diện.

