do-while thực hiện thân vòng lặp ít nhất một lần rồi mới kiểm tra điều kiện, rất phù hợp cho menu và kiểm tra dữ liệu nhập.
Bạn sẽ học được
- Cú pháp do-while
- So sánh với while
- Nhập dữ liệu đến khi hợp lệ
- Chương trình có menu
Cơ sở lý thuyết
do-while kiểm tra điều kiện sau thân vòng lặp nên luôn chạy ít nhất một lần. Đây là cấu trúc tự nhiên cho các tình huống "làm rồi mới kiểm tra": hiển thị menu rồi hỏi tiếp tục, nhập dữ liệu rồi kiểm tra hợp lệ, thử lại thao tác thất bại.
- Mẫu kiểm tra đầu vào (input validation loop): lặp đến khi người dùng nhập đúng; luôn kèm thông báo lỗi rõ ràng.
- Mẫu thử lại (retry): gọi dịch vụ mạng, nếu lỗi thì chờ rồi thử lại, giới hạn số lần thử; khoảng chờ tăng dần (exponential backoff) để tránh làm máy chủ quá tải.
- Cấu trúc vòng lặp chính (main loop) của chương trình dòng lệnh, game: đọc lệnh – xử lý – hiển thị – lặp lại.
Menu chương trình
int chon;
do
{
Console.WriteLine("1. Cộng 2. Trừ 0. Thoát");
Console.Write("Chọn: ");
int.TryParse(Console.ReadLine(), out chon);
switch (chon)
{
case 1: Console.WriteLine("Bạn chọn cộng"); break;
case 2: Console.WriteLine("Bạn chọn trừ"); break;
}
} while (chon != 0);
int tuoi;
do Console.Write("Tuổi (1-120): ");
while (!int.TryParse(Console.ReadLine(), out tuoi) || tuoi < 1 || tuoi > 120);Ứng dụng thực tế
Bài toán: gửi dữ liệu điểm danh lên máy chủ, mạng có thể chập chờn; thử lại tối đa 5 lần với thời gian chờ tăng dần 1, 2, 4, 8 giây:
int lanThu = 0;
bool thanhCong;
do
{
lanThu++;
thanhCong = await GuiDiemDanhAsync(duLieu);
if (!thanhCong && lanThu < 5)
{
var cho = TimeSpan.FromSeconds(Math.Pow(2, lanThu - 1));
Console.WriteLine($"Lần {lanThu} thất bại, thử lại sau {cho.TotalSeconds} giây");
await Task.Delay(cho);
}
} while (!thanhCong && lanThu < 5);Thực hành
- Làm menu quản lý điểm với 4 chức năng.
- Nhập điểm trong khoảng 0–10, yêu cầu nhập lại khi sai.
- Trò chơi đoán số dùng do-while.
Tóm tắt bài học
- do-while chạy ít nhất một lần.
- Thích hợp cho menu, nhập liệu.
- Điều kiện kiểm tra ở cuối vòng lặp.

