Bài này trình bày nhập xuất với cin, cout, định dạng số thực, đọc cả dòng văn bản và cách tăng tốc nhập xuất khi xử lý dữ liệu lớn.

40 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • cin, cout
  • Định dạng với iomanip
  • getline đọc cả dòng
  • printf/scanf của C và tăng tốc nhập xuất

Cơ sở lý thuyết

C++ thực hiện vào ra qua các luồng (stream): cin (đầu vào chuẩn), cout (đầu ra chuẩn), cerr (lỗi). Toán tử >> trích dữ liệu, bỏ qua khoảng trắng; << chèn dữ liệu vào luồng. Dữ liệu đi qua bộ đệm (buffer) để giảm số lần gọi hệ điều hành.

  • endl xuống dòng và xả bộ đệm (flush) – chậm khi in nhiều dòng; "\n" chỉ xuống dòng.
  • sync_with_stdio(false) tắt đồng bộ với printf/scanf, cin.tie(nullptr) bỏ việc xả cout trước mỗi lần đọc cin; tăng tốc nhập xuất gấp nhiều lần với dữ liệu lớn.
  • Trạng thái luồng: khi đọc sai kiểu (gõ chữ vào số), cin chuyển sang trạng thái lỗi; dùng cin.fail(), cin.clear(), cin.ignore() để khôi phục.
  • Chuyển hướng: chương trình đọc cin có thể nhận dữ liệu từ tệp bằng lệnh ./prog < input.txt mà không sửa mã.

Ví dụ

#include <iostream>
#include <iomanip>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    ios::sync_with_stdio(false); cin.tie(nullptr);   // tăng tốc
    int tuoi; double diem; string hoTen;
    cin >> tuoi >> diem;
    cin.ignore();                     // bỏ ký tự xuống dòng còn lại
    getline(cin, hoTen);
    cout << fixed << setprecision(2) << hoTen << " " << tuoi << " " << diem << "\n";
    printf("%-10s|%6.2f\n", hoTen.c_str(), diem);    // kiểu C
}

Ứng dụng thực tế

Bài toán: đọc danh sách điểm không biết trước số lượng (đến hết dữ liệu), in thống kê định dạng đẹp – mẫu xử lý dữ liệu đầu vào trong các kỳ thi và công cụ dòng lệnh:

#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;
int main() {
    ios::sync_with_stdio(false); cin.tie(nullptr);
    double x, tong = 0, lon = -1, nho = 11; int n = 0;
    while (cin >> x) { tong += x; lon = max(lon, x); nho = min(nho, x); n++; }
    cout << fixed << setprecision(2);
    cout << left << setw(12) << "Số lượng:" << n << "\n"
         << setw(12) << "Trung bình:" << (n ? tong / n : 0) << "\n"
         << setw(12) << "Cao nhất:" << lon << "\n";
}
// Chạy: ./thongke < diem.txt
Mẹo hay

Dùng "\n" thay cho endl khi in nhiều dòng vì endl xả bộ đệm mỗi lần, làm chậm chương trình.

Thực hành
  1. Nhập họ tên, năm sinh, in tuổi.
  2. In bảng điểm 3 sinh viên căn cột bằng setw.
  3. Nhập n số trên một dòng và tính tổng.
Tóm tắt bài học
  • cin/cout cho nhập xuất C++.
  • fixed + setprecision định dạng số thực.
  • getline đọc cả dòng có khoảng trắng.