Mảng lưu nhiều phần tử cùng kiểu. C++ hiện đại khuyến khích dùng vector (mảng động) và array thay cho mảng kiểu C. Bài này trình bày cả hai và các thao tác thường gặp.

50 phútCơ bản
Bạn sẽ học được
  • Mảng kiểu C
  • vector: thêm, xóa, kích thước
  • Sắp xếp, tìm max/min với algorithm
  • Mảng hai chiều

Cơ sở lý thuyết

Mảng kiểu C là khối nhớ liên tiếp có kích thước cố định lúc biên dịch; tên mảng được chuyển thành con trỏ tới phần tử đầu khi truyền vào hàm (mất thông tin kích thước). C/C++ không kiểm tra biên: truy cập a[10] với mảng 10 phần tử là hành vi không xác định, có thể ghi đè dữ liệu khác – nguyên nhân của nhiều lỗ hổng bảo mật (tràn bộ đệm).

  • std::array: mảng kích thước cố định nhưng biết kích thước, có phương thức at() kiểm tra biên.
  • std::vector: mảng động; khi đầy, cấp phát vùng mới lớn hơn (thường gấp 1,5–2 lần) và chuyển dữ liệu sang, nên push_back trung bình O(1). reserve() cấp trước để tránh cấp phát lại.
  • Cục bộ bộ nhớ (cache locality): duyệt mảng tuần tự rất nhanh vì CPU nạp sẵn các ô nhớ kế tiếp vào bộ nhớ đệm.
  • Thư viện algorithm: sort (introsort O(n log n)), binary_search, lower_bound, reverse, accumulate.

Mảng C và vector

int a[5] = {5, 2, 8, 1, 9};          // mảng kiểu C, kích thước cố định

#include <vector>
#include <algorithm>
#include <numeric>
vector<int> v = {5, 2, 8};
v.push_back(1);                        // thêm cuối
v.pop_back();                          // xóa cuối
sort(v.begin(), v.end());              // tăng dần
sort(v.rbegin(), v.rend());            // giảm dần
int lonNhat = *max_element(v.begin(), v.end());
long long tong = accumulate(v.begin(), v.end(), 0LL);
cout << v.size() << " " << lonNhat << " " << tong;

Hai chiều

int m = 3, n = 4;
vector<vector<int>> mt(m, vector<int>(n, 0));
mt[1][2] = 5;
for (auto& hang : mt) {
    for (int x : hang) cout << x << " ";
    cout << "\n";
}

Ứng dụng thực tế

Bài toán: xử lý ảnh xám kích thước H × W: làm mờ ảnh bằng bộ lọc trung bình 3 × 3 – thao tác cơ bản của xử lý ảnh số:

vector<vector<int>> lamMo(const vector<vector<int>>& anh) {
    int H = anh.size(), W = anh[0].size();
    vector<vector<int>> kq(H, vector<int>(W));
    for (int i = 0; i < H; i++)
        for (int j = 0; j < W; j++) {
            int tong = 0, dem = 0;
            for (int di = -1; di <= 1; di++)
                for (int dj = -1; dj <= 1; dj++) {
                    int x = i + di, y = j + dj;
                    if (x >= 0 && x < H && y >= 0 && y < W) { tong += anh[x][y]; dem++; }
                }
            kq[i][j] = tong / dem;
        }
    return kq;
}
Mẹo hay

Trong thi lập trình và dự án thực tế, gần như luôn dùng vector thay cho mảng kiểu C.

Thực hành
  1. Nhập n số, in max, min, trung bình.
  2. Đếm số lần xuất hiện của x.
  3. Tính tổng đường chéo chính của ma trận vuông.
Tóm tắt bài học
  • vector là mảng động, an toàn hơn mảng C.
  • algorithm có sort, max_element, find...
  • vector> cho ma trận.